Ιννοκέντιος Γ΄: Ο κορυφαίος πάπας του Μεσαίωνα

Ιννοκέντιος Γ΄: Ο κορυφαίος πάπας του Μεσαίωνα
Άρθρα   | 16/07/2020 | 17:20

γράφει ο Κωνσταντίνος Μπατσιόλας, Υπ. Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

 

To απόγειο του μεσαιωνικού παπισμού :  Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ  (1198-1216)

Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄(1160-1216) έζησε και ποίμανε τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στο μεταίχμιο δυο αιώνων και σε μία ιστορική συγκυρία κατά την οποία συντελέστηκαν κοσμογονικές αλλαγές σχεδόν σε όλα τα μήκη και πλάτη της Χριστιανοσύνης. Σ’ αυτήν την εποχή ο Ιννοκέντιος Γ΄ καθόρισε σε μεγάλο βαθμό πολλές από τις διεργασίες που συντελούνταν, και άφησε ανεξίτηλο το στίγμα  του.

Ο Ιννοκέντιος Γ΄  καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και ποίμανε τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία για δεκαοχτώ χρόνια εδραιώνοντας την παπική εξουσία στη μεσαιωνική Ευρώπη και επεκτείνοντας την επιρροή της σε κάθε σχεδόν γωνιά της Χριστιανοσύνης.

Το όνομά του πριν γίνει πάπας ήταν Λοθάριος και γεννήθηκε το 1160. Ασφαλώς η αριστοκρατική του καταγωγή αποτέλεσε και διαβατήριο για την ανάρρησή του στον παπικό θρόνο (συγγενείς του είχαν διατελέσει ή θα διατελούσαν ποντίφηκες). Το 1187 ο Ιννοκέντιος χειροτονήθηκε υποδιάκονος και το 1190 ο συγγενής του πάπας Κλήμης Γ΄  (1187-1191) τον έχρισε καρδινάλιο-διάκονο.

Ο νεαρός Λοθάριος έλαβε αξιόλογη μόρφωση. Αρχικά σε αβαείο των Βενεδικτίνων στη Ρώμη, συνέχισε με πολυετείς σπουδές στο Παρίσι και ενδεχομένως και στη νομική σχολή της Μπολόνια. Γύρω  στα 1190 είχε ολοκληρώσει τις σπουδές του και επέστρεψε στη Ρώμη.

Στον θρόνο της Ρώμης εξελέγη τον Ιανουάριο του 1198 και χειροτονήθηκε πάπας με το όνομα Ιννοκέντιος Γ΄ στις 22 Φεβρουαρίου σε ηλικία 37 ετών. Ξεχωρίζει το συγγραφικό του έργο, ιδιαίτερα οι θεολογικές πραγματείες. Επίσης έχουν διασωθεί δεκάδες ομιλίες του για ποικίλα ζητήματα, κυρίως θεολογικά. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί το τεράστιο εύρος της επιστολογραφίας του‧ περισσότερες από 5.000 επιστολές απεσταλμένες προς πολλούς και διαφόρους παραλήπτες, οι οποίες καλύπτουν μια ευρεία θεματολογία σε ζητήματα διοικητικά, θεολογικά και πολιτικά.

 Οι ιδέες και οι αντιλήψεις του Ιννοκεντίου Γ΄

Ο  Ιννοκέντιος, παρά την αριστοκρατική καταγωγή του, ήταν μάλλον ένας ταπεινός, εγκρατής και συνετός άνθρωπος, αλλά βέβαια είχε τις μεγαλύτερες αξιώσεις για τον παπικό θρόνο. Θα μπορούσε δικαίως να θεωρηθεί ως ο γνησιότερος εκφραστής του παποκαισαρισμού, ότι δηλαδή η θρησκευτική εξουσία υπερέχει της πολιτικής εξουσίας. Όταν ανήλθε στον θρόνο ο Ιννοκέντιος ο εκάστοτε πάπας της Ρώμης θεωρείτο Vicarius Petri («αντιπρόσωπος του Αποστόλου Πέτρο). Δεκαοχτώ χρόνια αργότερα ο εκάστοτε πάπας της Ρώμης είχε καταστεί Vicarius Christi («αντιπρόσωπος του Χριστού») κι αυτό ήταν ένα επίτευγμα του Ιννοκεντίου. Παράλληλα, στην ημερήσια διάταξη του είχε τόσο την ηθική κάθαρση τόσο της εκκλησίας όσο και της κοινωνίας.

Εφόσον στη σκέψη του ο πάπας της Ρώμης είναι αντιπρόσωπος του Χριστού στη Γη, έτσι και είναι ανώτερος από όλους τους πολιτικούς ηγεμόνες. Η εξουσία όλων αυτών είναι έγκυρη, εφόσον επικυρώνεται από τον πάπα. Με άλλα λόγια ο Ιννοκέντιος αξίωνε για τον παπικό θρόνο την «πληρότητα της εξουσίας («plenitudo potestatis») επί των Χριστιανών (με την έννοια της αναγνώρισης της υπεροχής του από τους κοσμικούς ηγεμόνες και της υποτέλειας μέσα στο πλαίσιο της Φεουδαρχίας. Έτσι, επιδίωκε να προστατεύει την εκκλησία από αυθαιρεσίες των πολιτικών αρχόντων, να ελέγχει όσο ήταν δυνατόν την εκλογή επισκόπων, να επιβλέπει τους πολιτικούς άρχοντες σε θέματα κυρίως ηθικής και να οργανώνει σταυροφορίες.

Ο ίδιος περιέγραφε παραστατικά τις αντιλήψεις του με τον παραλληλισμό που έδινε με τον ήλιο και τη σελήνη. Υποστήριζε ότι ο Θεός ως Δημιουργός παρείχε στον κόσμο δύο βασικές πηγές φωτός, τον ήλιο και τη σελήνη. Όπως η σελήνη αντλεί το φως από τον ήλιο, έτσι και η πολιτική εξουσία αντλεί τη «λάμψη» της από την θρησκευτική εξουσία, η οποία αντιστοιχεί στο φως του ήλιου. Σύμφωνα με τον παραλληλισμό αυτόν και η πολιτική εξουσία εκπηγάζει από την εξουσία της εκκλησίας που προσωποποιείται στον ίδιο τον πάπα.

Σε άμεση συνάφεια με τις αντιλήψεις του αυτές ήταν η πεποίθησή του – εδραιωμένη στην προέλευση του παπικού πρωτείου από τον Πέτρο – ότι η εκκλησία της Ρώμης ήταν η μητέρα εκκλησία και όλες οι υπόλοιπες εκκλησίες ήταν οι θυγατέρες.

Η διοίκηση της εκκλησίας από τον Ιννοκέντιο

Στα 18 χρόνια που ο Ιννοκέντιος ήταν επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας προσπάθησε να εγκαθιδρύσει ένα συγκεντρωτικό μοντέλο εξουσίας. Όλα αυτά τα χρόνια απέστειλε χιλιάδες επιστολές και διατάγματα σε όλα τα μήκη και πλάτη της Χριστιανοσύνης τόσο για σοβαρά ζητήματα όσο και για θέματα ήσσονος σημασίας. Είναι έτσι πρόδηλη η προσπάθεια του να ασκεί πραγματική εξουσία στην εκκλησία.

Ακαταπόνητες ήταν οι προσπάθειές του για την ηθική εξυγίανση πρωτίστως των κληρικών προκειμένου να περιοριστεί η φιλαργυρία, η φιληδονία, η σιμωνία και κάθε είδους ηθικά μεμπτή συμπεριφορά. Ο ίδιος ο Ιννοκέντιος μάλιστα τρεις φορές την εβδομάδα προέδρευε του εκκλησιαστικού συμβουλίου και εκδίκαζε υποθέσεις ήσσονος ή μείζονος σημασίας.

Ο Ιννοκέντιος φρόντιζε βέβαια ώστε τα ταμεία της εκκλησίας της Ρώμης να είναι γεμάτα : π.χ. φόρος της δεκάτης, έκτακτοι φόροι, εισφορές μοναστηριών, τέλη από τις από τις υπηρεσίες παπικών δικαστηρίων, ενισχύσεις από φεουδάρχες κτλ. Τέλος, αξίζει να τονιστεί ότι με δωρεές του ίδιου του Ιννοκεντίου ιδρύθηκε  και λειτούργησε στη Ρώμη νοσοκομείο στο οποίο περιλαμβανόταν και πτωχοκομείο και ορφανοτροφείο.

 

Η πολιτική δράση του Ιννοκεντίου

Έντονη ήταν η πολιτική του δράση και οι συγκρούσεις του με ηγεμόνες της φεουδαρχικής Ευρώπης. Κατ’ αρχάς κατόρθωσε να αποκτήσει τον πολιτικό έλεγχο της ίδιας της Ρώμης, καθώς δεν ήταν σπάνιες οι εξεγέρσεις του όχλου. Ο ίδιος ο Ιννοκέντιος αντιμετώπισε με επιτυχία μία τέτοια εξέγερση το 1204. Συνάμα πέτυχε να εδραιώσει την παπική κυριαρχία και στην κεντρική Ιταλία – πρακτικά το παπικό κράτος ιδρύεται εκείνη την εποχή. Παράλληλα, επέκτεινε την επιρροή του και στη νότιο Ιταλία και τη Σικελία με επιτυχημένες διπλωματικές συμφωνίες.

Άμεση ήταν  εμπλοκή του στο ζήτημα της εκλογής του γερμανού αυτοκράτορα. Η διάθεση για επέκταση των αυτοκρατόρων της Αγίας Γερμανικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έθιγε άμεσα τα συμφέροντα του πάπα και απειλούσε όχι μόνο την κυριαρχία του στην ιταλική χερσόνησο αλλά και την ίδια την ανεξαρτησία της παπικής εξουσίας. Οι πόλεις της κεντρικής και βόρειας Ιταλίας που δρούσαν ως ανεξάρτητα κράτη (είτε κατά μόνας είτε με συμμαχίες) άλλοτε υποστήριζαν τον πάπα άλλο τον αυτοκράτορα. Μέσα στο πλαίσιο αυτό ο Ιννοκέντιος συγκρούστηκε με τους Γερμανούς αυτοκράτορες. Ο Ιννοκέντιος αρχικά αναγνώρισε τον Όθωνα Δ΄(1209-1250) σε βάρος του Φιλίππου της Σουαβίας (1198-1208). Λίγο αργότερα όμως ο Ιννοκέντιος συγκρούστηκε και με τον Όθωνα Δ΄ που δεν δίστασε να εισβάλει στην Ιταλία, ενώ ο πάπας πήρε το μέρος του Φρειδερίκου Β΄ που μόλις είχε ενηλικωθεί. Τελικά ο Φρειδερίκος Β΄ ήταν αυτός που αναδείχτηκε ο νικητής και διατήρησε καλές σχέσεις με τον Ιννοκέντιο.

Ο Ιννοκέντιος ήρθε σε σύγκρουση με αρκετούς ηγεμόνες της Δυτικής Ευρώπης εκμεταλλευόμενος μάλιστα τη συζυγική συμπεριφορά τους και κατόρθωσε να τους επιβληθεί. Για το ζήτημα αυτό πιο  σημαντική ήταν η μακροχρόνια σύγκρουσή του με τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Β΄ (1180-1223) με τελικό νικητή τον Ιννοκέντιο Γ΄.

Για παρόμοιους λόγους ο Ιννοκέντιος Γ΄ ήρθε σε ανοιχτή σύγκρουση και με ηγεμόνες των χριστιανικών βασιλείων της Ιβηρικής χερσονήσου : με τον βασιλιά της Πορτογαλίας Σάντσο Α΄ (1185-1211) και με τον ηγεμόνα της Λεών Αλφόνσο Θ΄  (1211-1213). Ο ηγεμών της Αραγόνας Πέτρος Β΄ (1196-1213) προσέφερε το βασίλειό του στην Αγία Έδρα και το έλαβε πίσω ως υποτελής του Ιννοκεντίου. Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του Ιννοκεντίου κηρύσσοντας σταυροφρορία στη συγκρότηση μίας στρατιωτικής συμμαχίας των κρατών της Ιβηρικής (μαζί με τη βοήθεια Γάλλων) εναντίον των μουσουλμάνων η οποία οδήγησε στην περίφημη νίκη) το 1212 στο Λας Νάβας ντε Τολόσα .

Ξεχωριστός λόγος πρέπει να γίνει για τη σύγκρουση του Ιννοκεντίου με τον Άγγλο βασιλιά Ιωάννη τον Ακτήμονα (1199-1216). Η σύγκρουσή τους είχε ως αφορμή το ζήτημα της εκλογής το αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι. Μετά την ήττα του Ιωάννη στο Μπουβίν από τους Γάλλους οι βαρόνοι του βασιλείου του ξεσηκώθηκαν και επέβαλαν στον άγγλο βασιλιά την περίφημη «Magna Charta». Ο Ιννοκέντιος βέβαια δεν θα ήταν δυνατόν ποτέ να αναγνωρίσει ένα τέτοιο κείμενο.

Ο Ιννοκέντιος ανέπτυξε διπλωματική δραστηριότητα σε ποικίλα μέτωπα και κατευθύνσεις. Προκειμένου να προστατεύσει την εκκλησία ο Ιννοκέντιος ήρθε σε αντιπαράθεση και με τον Νορβηγό ηγεμόνα, ενώ στήριξε τους Γερμανούς ιππότες που μάχονταν για την εξάπλωση του Χριστιανισμού εναντίον των ειδωλολατρών στη Βαλτική.

Ο Ιννοκέντιος εκμεταλλευόμενος τις ποικιλόμορφες συγκρούσεις που ταλάνιζαν τα κράτη της Βαλκανικής πέτυχε να επεκτείνει πρόσκαιρα και την επιρροή της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας στη σημερινή Σερβία και τη Βουλγαρία, περιοχές που παραδοσιακά εντάσσονται στη σφαίρα επιρροής της Ορθοδοξίας. Βέβαια, ο Ιννοκέντιος επεξέτεινε τη σφαίρα επιρροής του τόσο στη Βοσνία όσο και στην Ουγγαρία.

Συγκεφαλαιώνοντας, είναι δυνατόν να υποστηριχτεί ότι ο Ιννοκέντιος με τον ένα ή άλλο τρόπο αναμείχθηκε στις πολιτικές υποθέσεις σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών βασιλείων και πέτυχε να δηλώσουν οι ηγεμόνες τους την υποτέλειά τους σ’ αυτόν, αν και η υποτέλεια αυτή ήταν κυρίως κατ’ όνομα. Η υποτέλεια ή επικυριαρχία του Ιννοκεντίου επί των ηγεμόνων της Ευρώπης γίνεται αντιληπτή μόνο μέσα στο πλαίσιο της Φεουδαρχίας και ως απότοκο των πολιτικοθρησκευτικών του αντιλήψεων.

Είναι, επίσης, αξιοσημείωτο ότι  κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του έζησαν κι έδρασαν δύο άλλες μεγάλες προσωπικότητες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας: ο Άγιος Δομίνικος και ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης.

 

Το σταυροφορικό κίνημα

Ο Ιννοκέντιος ανέπτυξε έντονη αντιαιρετική δραστηριότητα, κυρίως εναντίον της αίρεσης των Καθαρών στη νότιο Γαλλία και τη βόρεια Ισπανία. Στην αρχή προσπάθησε να περιορίσει την εξάπλωση της αίρεσης με το κήρυγμα, αλλά μετά το 1208 κήρυξε σταυροφορία. Οι βαρόνοι της βόρειας Γαλλίας με τις ευλογίες του Ιννοκεντίου, προχώρησαν σε εκρίζωση της αίρεσης με καταστροφές πόλεων και σφαγές στην περιοχή του Λάνγκεντογκ. Τότε μπήκαν οι βάσεις και τέθηκε σε εφαρμογή για πρώτη φορά ο θεσμός της Ιεράς Εξέτασης.

Την εποχή του Ιννοκεντίου η Ευρώπη συγκλονίστηκε από διάφορε σταυροφορίες.  Μέσα στο κλίμα αυτό και ο Ιννοκέντιος, ως άνθρωπος της εποχής του, είχε θέσει στην ημερήσια διάταξη της πολιτικής του την σταυροφορική κίνηση. Κατ’ αρχάς, όπως προαναφέρθηκε, η εκρίζωση της αίρεσης των Καθαρών είχε λάβει τον χαρακτήρα της σταυροφορίας. Ομοίως, όχι μόνο οι επιχειρήσεις εναντίον των μουσουλμάνων στην Ισπανία, αλλά και οι επιχειρήσεις των Τευτόνων Ιπποτών στη Βαλτική ήταν πραγματικές σταυροφορίες. Στο ίδιο πλαίσιο γύρω στο 1212 η Ευρώπη συγκλονίστηκε από τη Σταυροφορία των παιδιών : παιδιά και έφηβοι ξεκίνησαν από περιοχές της βόρειας Γαλλίας και της Γερμανίας προκειμένου να κατευθυνθούν στους Αγίους Τόπους. Κάποιες ομάδες μάλιστα  επισκέφτηκαν και τον Ιννοκέντιο, ο οποίος ζήτησε να επιστρέψουν στις οικογένειές τους.

 

Η Δ΄ Σταυροφορία

Από την πρώτη στιγμή που ανήλθε στον παπικό θρόνο ο Ιννοκέντιος επιδίωξε την  οργάνωση σταυροφορίας με σκοπό την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ (το 1187 οι Μουσουλμάνοι με ηγεμόνα το Σαλλαντίν, αφού συνέτριψαν του σταυροφόρους στο Χαττίν ανακατέλαβαν την Ιερουσαλήμ). Διακήρυξε επίσης ότι οι σταυροφόροι έχουν άφεση των αμαρτιών και ότι οι περιουσίες τους θα βρισκόταν κάτω από την παπική προστασία.

Εκτός από επιστολές σε ηγεμόνες της δυτικής Ευρώπης για την οργάνωση σταυροφορίας  ο Ιννοκέντιος ανέπτυξε και αλληλογραφία για το σκοπό αυτό με τον βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄ Άγγελο (1195 – 1203). Παράλληλα, είχε και επικοινωνία και με τους ορθοδόξους πατριάρχες της Κωνσταντινούπολης Γεώργιο Β΄ Ξιφιλίνο (1191-1198) και Ιωάννη Ι΄ Καματηρό (1198-1206). Η δια αλληλογραφίας συζήτηση περιστράφηκε αφενός γύρω από τη συνδρομή του βυζαντινού κράτους στη σχεδιαζόμενη σταυροφορία και αφετέρου στο ζήτημα της επανένωσης των εκκλησιών. Στο κοσμοείδωλο του Ιννοκεντίου η ορθόδοξη εκκλησία ήταν μία κόρη που έπρεπε να επιστρέψει στην αγκαλιά της μητέρας Ρώμης. Ο Αλέξιος Γ΄ ακολούθησε μια παρελκυστική πολιτική και δεν προέβαινε στην άμεση ικανοποίηση των διαφόρων παπικών αξιώσεων. Πρακτικά οι συζητήσεις αυτές και οι διαπραγματεύσεις δεν κατέληξαν πουθενά.

Τελικά οι σταυροφόροι από διάφορες περιοχές της Ευρώπης συγκεντρώθηκαν στη Βενετία και το 1202 και συμφώνησαν να τους μεταφέρουν οι Βενετοί στην Αίγυπτο, καθώς αυτός ήταν ο αρχικός στόχος της σταυροφορίας. Ως γνωστόν η Σταυροφορία παρέκκλινε του αρχικού στόχου και αφού καταλήφθηκε και λεηλετήθηκε η χριστιανική πόλη Ζάρα στις ακτές τις Αδριατικής, οι Σταυροφόροι και οι Βενετοί το καλοκαίρι του 1203 βρέθηκαν έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Στις 12-13 Απριλίου του 1204 επιτέθηκαν και κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη προβαίνοντας σε μία πρωτοφανή λεηλασία. Ακολούθησε η ίδρυση της θνησιγενούς λατινικής αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης.

Το γεγονός ότι ο Ιννοκέντιος ήταν ο εμπνευστής της Δ΄ Σταυροφορίας δεν σημαίνει ότι και ο ίδιος κατόρθωσε να ελέγχει τους Σταυροφόρους σε όλες τις ενέργειές τους. Μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε ότι από τη στιγμή που οι Σταυροφόροι ξεκίνησαν το ταξίδι τους για την Ανατολή  ο Ιννοκέντιος πρακτικά δεν έχει τον έλεγχο της Σταυροφορίας και ούτε καλή και άμεση πληροφόρηση για τις εξελίξεις.  Το γεγονός ότι ο Ιννοκέντιος είχε απαγορεύσει την επίθεση εναντίον Χριστιανών, απ’ ό,τι αποδείχθηκε δεν βάρυνε ιδιαίτερα στη συνείδηση των σταυροφόρων και οι εντολές του δεν εισακούστηκαν. Μάλιστα είχε συμβουλεύσει τον Νιβελόν, τότε επίσκοπο Σουασόν και μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης, να υπενθυμίσει στους στρατιωτικούς ηγέτες των σταυροφόρων ότι η απαγόρευσή του να μην επιτεθούν σε Χριστιανούς αφορούσε και αυτούς της Κωνσταντινούπολης.

Σε επιστολή προς τον Βονιφάτιο Μομφερατικό (επικεφαλής της Σταυροφορίας) τον Ιανουάριο του 1203 ο Ιννοκέντιος τόνιζε ότι δεν πρέπει να κατευθυνθούν προς την Κωνσταντινούπολη. Αξίζει να επισημανθεί ότι τους Σταυροφόρους τους είχε καλέσει στην Κωνσταντινούπολη ο Αλέξιος Ε΄ (1203-1204), γιος του έκπτωτου αυτοκράτορα  Ισαακίου Β΄(1185-1195 και 1203), προκειμένου να αποκατασταθεί στο θρόνο ο πατέρας του δίνοντας δελεαστικές υποσχέσεις (χρήματα, και στρατιωτική βοήθεια για τη σταυροφορία).

Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης και την ίδρυση των διαφόρων λατινικών κρατών στα εδάφη της τέως Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (λατίνος αυτοκράτορας εκλέχθηκε ο Βαλδουίνος της Φλάνδρας) ο Ιννοκέντιος βρέθηκε μπροστά σε μία νέα πραγματικότητα. Όταν αρχικά έμαθε για την άλωση της Πόλης δεν φείστηκε πανηγυρισμών (παραβλέποντας ότι είχαν αγνοηθεί όλες του οι απαγορεύσεις να μην γίνει επίθεση εναντίον Χριστιανών).

Εδραία πεποίθηση του Ιννοκεντίου ήταν ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατέρρευσε εξαιτίας της απόσχισής της από τη μητέρα εκκλησία της Ρώμης –τώρα με την ίδρυση της λατινικής αυτοκρατορίας και την εκλογή λατίνου πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, η αποσκιρτίσασα κόρη επέστρεφε στη μητρική αγκαλιά. Μετεβλήθη όμως άρδην η ρητορική του Ιννοκεντίου όταν λίγο αργότερα πληροφορήθηκε για τις λεηλασίες, τις σφαγές και τα εγκλήματα των Σταυροφόρων και των Βενετών και άσκησε δριμύτατη κριτική. Βέβαια, ο Ιννοκέντιος, παρά τις αντιδράσεις του αυτές, με το οξύ πολιτικό αισθητήριό του διείδε τα οφέλη που προέκυπταν από την ίδρυση της λατινικής αυτοκρατορίας.

Τώρα, που η Κωνσταντινούπολη ήταν στα χέρια των Σταυροφόρων και των Βενετών, που ο αυτοκράτορας ήταν ένας φεουδάρχης από τη Δύση και που στον πατριαρχικό θρόνο βρισκόταν ένας ρωμαιοκαθολικός – έστω και Βενετός, ο Ιννοκέντιος θεώρησε ότι το ζήτημα της επαναφοράς της εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης στη μητέρα εκκλησία της Ρώμης είχε λήξει και η ενότητα των εκκλησιών είχε αποκατασταθεί, έστω και μ’ αυτόν τον τρόπο.

Η έναρξη της λατινοκρατίας στον ελλαδικό χώρο έχει ως αφετηρία της το 1204. Διάφορες λατινικές ηγεμονίας ιδρύθηκαν άλλες βραχύβιες (όπως το μομφερατικό βασίλειο της Θεσσαλονίκης που επέζησε ως το 1224) και άλλες μακρόβιες. Η ίδρυση λατινικών φεουδαρχικών κρατών σήμαινε αρχικά και την προσπάθεια εγκατάστασης και ίδρυσης και λατινικών εκκλησιών από μοναχούς ή κληρικούς που συνόδευαν τους Σταυροφόρους. Ο Ιννοκέντιος με δεκάδες επιστολές του παρενέβαινε στις διάφορες εξελίξεις και συγκρούσεις που λάμβαναν χώρα είτε αυτές ήταν μεταξύ ορθοδόξων και λατίνων είτε αφορούσαν εσωτερικές συγκρούσεις των λατίνων. Στη συνέχεια κι αφού παγιωνόταν η κυριαρχία των Λατίνων στον ελλαδικό χώρο και μια λατινική εκκλησιαστική ιεραρχία άρχιζε να οργανώνεται, ο Ιννοκέντιος προσπάθησε όσο μπορούσε να ελέγχει την κατάσταση. Πλήθος επιστολών μαρτυρούν αυτές τις προσπάθειες του Ιννοκεντίου.

 

Η Δ΄ Σύνοδος στο Λατερανό

Αναντίρρητα ο Ιννοκέντιος άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στη Δυτική Χριστιανοσύνη με την Δ΄ Σύνοδο του Λατερανού (η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία την αναγνωρίζει ως ΙΒ΄ Οικουμενική Σύνοδο). Η Σύνοδος έλαβε χώρα το 1215 και μετείχαν εκατοντάδες, επίσκοποι, ηγούμενοι και κληρικοί από κάθε γωνιά του χριστιανικού κόσμου. Αξιοσημείωτο είναι επίσης και το γεγονός ότι στη Σύνοδο έλαβαν μέρος και εκπρόσωποι των λατινικών πατριαρχείων της Ανατολής και αρκετοί προκαθήμενοι της λατινικής εκκλησίας του ελλαδικού χώρου.

Κατ’ αρχάς η Σύνοδος χαιρέτισε τον Ιννοκέντιο ως αντιπρόσωπο του Θεού στη Γη. Κατά κύριο όμως λόγο εξέδωσε 70 κανόνες/constitutiones που στόχευαν στην εξυγίανση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας σε ηθικό επίπεδο με απώτερο στόχο την ενίσχυση της επιρροής της σε κοινωνικό και πολιτικό. Οι κανόνες αυτοί αφορούσαν στους αιρετικούς και τους Εβραίους, στόχευαν στην διοικητική και δικαστική ανασυγκρότηση της εκκλησίας, επιδίωκαν την ηθικοπνευματική αναμόρφωση του κλήρου και των λαϊκών και, τέλος, προσπάθησαν να ρυθμίσουν τις σχέσεις με την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία (ο κανών 4 επέτρεπε στους ορθοδόξους να τελούν μυστήρια στη γλώσσα τους και να ακολουθούν τα έθιμά τους υπό την προϋπόθεση ότι έχουν αναγνωρίσει το παπικό πρωτείο). Η Σύνοδος διακήρυξε την επιστροφή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην «αγκαλιά» της μητέρας Ρώμης – ο Ιννοκέντιος θεωρούσε ότι το σχίσμα πλέον είχε αρθεί μιας και στην Ανατολή και λατινικό πατριαρχείο υπήρχε στην Κωνσταντινούπολη και σε πολλές περιοχές του ελλαδικού χώρου είχε εγκατασταθεί ένας  αριθμός λατίνων κληρικών και επισκόπων.

Με τον κανόνα 5 της Συνόδου επιβεβαιωνόταν η τάξη πρωτοκαθεδρίας των Πατριαρχείων της Ανατολής που καθόριζε και τη σχέση της Ρώμης με αυτά : Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Ιερουσαλήμ. Όμως, οι εκάστοτε πατριάρχες της Κωνσταντινούπολης έπρεπε να λαμβάνουν το πάλλιο από τον πάπα και σ’ αυτόν να δίνουν όρκο πίστης και υποταγής.

 

Το τέλος του Ιννοκεντίου

Ο Ιννοκέντιος άσκησε τα καθήκοντα ως πάπας μέχρι τον απροσδόκητο θάνατό μετά από σύντομη ασθένεια του στις 16 Ιουλίου 1216. Μάλιστα το ίδιο βράδυ, η σορός του Ιννοκεντίου αφέθηκε στο καθεδρικό ναό του Αγίου Λαυρεντίου στην Περούτζια χωρίς να ληφθούν μέτρα φύλαξης· τη νύχτα διαρρήκτες εισχώρησαν στο ναό, έκλεψαν τόσο τα άμφια όσο και τα πολύτιμα αντικείμενα που είχε πάνω του ως πάπας. Την επόμενη μέρα βρήκαν το σώμα του σχεδόν γυμνό.

Ο Ιννοκέντιος Γ΄ αναντίρρητα δεν ήταν μόνο ένας θρησκευτικός ηγέτης. Ήταν ένας πολιτικός ηγέτης μεγίστου βεληνεκούς και την εποχή του η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αύξησε και επεξέτεινε το κύρος και την επιρροή της σε όλη τη Χριστιανοσύνη. Σίγουρα πολλές ενέργειες και αποφάσεις του έχουν αμφισβητηθεί ή κατακριθεί, αλλά δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι ο Ιννοκέντιος ήταν ένας άνθρωπος της εποχής του και, ενδεχομένως, ήταν ο καλύτερος εκφραστής της εποχής του.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

22:2004/08

COVID-19: Οι νεότερες εξελίξεις για τη θεραπεία και τα εμβόλια Κορωνοϊός ,Υγεία

22:1004/08

Δανία – Κορωνοϊός: Συστάσεις να μην ανοίξουν τα νυχτερινά κέντρα Διεθνή ,Κορωνοϊός

22:0004/08

Βηρυτός: Μικρές ζημιές στο κτήριο της ελληνικής πρεσβείας Διεθνή ,Πολιτική

21:5004/08

Κοτανίδου προς συνωμοσιολόγους: Αν δεν πιστεύετε, ελάτε στις ΜΕΘ Κορωνοϊός ,Υγεία

21:4404/08

Ευκαρπία: Δύο άνδρες νεκροί σε δασική περιοχή Θεσσαλονίκη

21:4004/08

Δεκάδες οι πυρκαγιές το τελευταίο 24ωρο Κοινωνία ,Περιβάλλον

21:3804/08

Βηρυτός έκρηξη: Τουλάχιστον 30 νεκροί – 3.000 τραυματίες Διεθνή ,Σημαντικά

21:3004/08

Πέλλα: 38χρονος νεκρός σε τροχαίο Κοινωνία

21:2004/08

Συνδρομή από Ελλάδα και Κύπρο στη Βηρυτό Διεθνή

21:1004/08

Κυβερνήτης Βηρυτού: Εθνική καταστροφή η έκρηξη Χωρίς κατηγορία

21:0004/08

Κύπρος: 25 νέα κρούσματα κορωνοϊού Διεθνή

20:5004/08

Συνελήφθησαν αλλοδαποί για ναρκωτικά Ελλάδα ,Κοινωνία

20:4004/08

Εξόρμηση καθαριότητας στον Αξιό Δήμοι

20:3004/08

ΟΠΕΚΕΠΕ: Καταβολή 1,3 εκατ. ευρώ – Ποιοι οι δικαιούχοι Οικονομία

20:2004/08

Τέλος καριέρας για τον Ίκερ Κασίγιας Αθλητισμός ,Διεθνή

20:1804/08

Μέχρι την Κύπρο «ακούστηκε» η έκρηξη Διεθνή

20:1004/08

Έκρηξη Βηρυτός: Εκατοντάδες τραυματίες – τουλάχιστον 10 νεκροί Διεθνή

20:0004/08

Ιράν: Περίπου 3.000 νέα κρούσματα covid-19 Διεθνή ,Κορωνοϊός

19:5004/08

ΑΑΔΕ: Με γοργούς ρυθμούς οι επιστροφές φόρου Ελλάδα ,Φορολογία

19:4004/08

Ωραιόκαστρο: Έρχεται εκπαιδευτικό κέντρο πρώτων βοηθειών Ελλάδα ,Κοινωνία ,Χωρίς κατηγορία

19:3004/08

Εμφάνιση νόσου σε πρόβατα και βοοειδή Κοινωνία ,Περιφέρειες

19:2004/08

Covid-19: Το Παρίσι θέλει τη μάσκα υποχρεωτική σε κάποιους εξωτερικούς χώρους Διεθνή ,Κορωνοϊός

19:1004/08

ΟΣΕΘ: Εγκατάσταση αστικού εξοπλισμού στο Ν. Ρύσιο Δήμοι ,Ελλάδα ,Επιχειρήσεις

19:0504/08

Βίντεο σοκ: Απανωτές εκρήξεις στη Βηρυτό Διεθνή

19:0004/08

Γ.Γ.Π.Π.: Οδηγίες για επιδείνωση καιρού Κοινωνία

19:0004/08

Παππάς: Το σχέδιο Πισσαρίδη βρίθει νεοφιλελεύθερων εμμονών Πολιτική

18:4004/08

Σέιχ Σου: Σε καλύτερη κατάσταση από το φλοιοφάγο έντομο Θεσσαλονίκη ,Περιβάλλον

18:4004/08

Χαρδαλιάς: Αυτά είναι τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε Κορωνοϊός

18:3004/08

Τσιόδρας: Κάθε κρούσμα δίνει άλλο ένα – Και οι νέοι κινδυνεύουν Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

18:2504/08

Ιερώνυμος για μέτρα: Η εκκλησία στο ύψος των περιστάσεων Κορωνοϊός

18:2004/08

Παρουσιάστηκαν τα άυλα παραπεμπτικά ιατρικών εξετάσεων Πολιτική

18:1704/08

Κορωνοϊός: Πού εντοπίστηκαν τα 121 νέα κρούσματα Κορωνοϊός ,Σημαντικά

18:1004/08

Κουμουτσάκος: Η ελληνογερμανική συνεργασία αποδίδει καρπούς Πολιτική

18:0204/08

Κορωνοϊός: 121 νέα κρούσματα στην Ελλάδα Κορωνοϊός

18:0004/08

Δείτε live την ενημέρωση Τσιόδρα- Χαρδαλιά Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

17:5004/08

Σε ετοιμότητα το Πυροσβεστικό Σώμα για τις πυρκαγιές Κοινωνία ,Περιφέρειες

17:4004/08

Διάγγελμα Κ. Μητσοτάκη για τον κορωνοϊό Κοινωνία ,Κορωνοϊός

17:3004/08

Ανασχηματισμός-Ράπτη: Τιμητική η εμπιστοσύνη του πρωθυπουργού Πολιτική

17:2004/08

Εξαφάνιση 26χρονης – Γνωρίζετε κάτι; Κοινωνία

17:1604/08

Γεωργιάδης: Μπορεί να επιστρέψουν τα sms για μετακίνηση Κορωνοϊός

17:1004/08

Σωτήριο «SOS» για ναυαγούς Διεθνή

17:0804/08

Αλεξανδρούπολη: Ακόμα 13 κρούσματα κορωνοϊού από τον γάμο Κορωνοϊός

17:0004/08

Τεστ κορωνοϊού σε ταξιδιώτες στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» Θεσσαλονίκη ,Κορωνοϊός ,Τουρισμός

16:5004/08

Τ. Θεοδωρικάκος: Να επανέλθει το κλιμακωτό ωράριο Πολιτική

16:4004/08

Επαναπατρισμός εικόνας από το Ηνωμένο Βασίλειο Κοινωνία

16:3304/08

Τραγωδία στη Θεσσαλονίκη: Βούτηξε από σκάφος και πέθανε (ΦΩΤΟ) Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία ,Σημαντικά

16:3004/08

Covid19-Ρωσία: Ξεπέρασαν τα 5.000 κρούσματα σε ένα 24ωρο Διεθνή ,Κορωνοϊός

16:2804/08

Αυνανιζόταν σε πισίνα ξενοδοχείου μπροστά σε ανήλικους Ελλάδα ,Κοινωνία ,Σημαντικά

16:2004/08

Κόντρα κυβέρνησης με ΣΥΡΙΖΑ για τον ανασχηματισμό Πολιτική

16:1004/08

ΚΙΝΑΛ: Βαθιά συντηρητική επιλογή ο ανασχηματισμός «Σκυλακάκη» Πολιτική

16:0004/08

Αυτοκίνητο έπεσε σε χαράδρα – Eπιχείρηση ανάσυρσης Ελλάδα ,Κοινωνία

15:5004/08

Ταγαράς: Η τιμή είναι μεγάλη, η ευθύνη μεγαλύτερη Πολιτική

15:4004/08

Επιδότηση στεγαστικών: Άγγιξαν τις 4.000 οι αιτήσεις Ειδήσεις ,Οικονομία

15:3004/08

Νεκρός άνδρας που έπεσε από μπαλκόνι Κοινωνία

15:2004/08

Δήμος Θεσσαλονίκης: Ανοίγει το Πνευμονολογικό ιατρείο Θεσσαλονίκη ,Υγεία

15:1004/08

ΟΑΣΘ: Στάση εργασίας τη Δευτέρα Ελλάδα ,Επιχειρήσεις ,Θεσσαλονίκη

15:0304/08

Κορωνοϊός-Καβάλα: Νέοι έλεγχοι σε συγγενείς κρουσμάτων Β.Ελλάδα ,Θέματα GR Times ,Κορωνοϊός

15:0004/08

Πώς, παίζοντας στοίχημα, αγόρασε ομάδα και διεκδικεί 330 εκατ. ευρώ Αθλητισμός

14:5004/08

Τζόρτζ Φλόιντ: Νέο βίντεο ντοκουμέντο από τη σύλληψη Διεθνή

14:4004/08

Thess Intec: Την Πέμπτη η υπογραφή για τη σύσταση της ΕΑΝΕΠ Ελλάδα ,Επιχειρήσεις ,Θεσσαλονίκη

14:3004/08

Έκτακτες διακοπές νερού σε περιοχές της Θεσσαλονίκης Ελλάδα

14:2004/08

Προγνωστικά στοίχημα: Τελικός στην Τσάμπιονσιπ και Κιέβο σε combo με 1.70 Αθλητισμός

14:1004/08

Κορωνοϊός: Θερμομέτρηση και τεστ ανίχνευσης στον Δήμο Θεσ/νίκης Δήμοι ,Ελλάδα ,Θεσσαλονίκη

14:0804/08

ΣΥΡΙΖΑ για ανασχηματισμό: Επιλογή για σκληρά νεοφιλελεύθερη ατζέντα Πολιτική

14:0004/08

Η σύνθεση της κυβέρνησης μετά τον μίνι ανασχηματισμό Ελλάδα ,Πολιτική

13:5004/08

Το πιο ακριβό παιχνίδι στον κόσμο Αθλητισμός

13:4004/08

«Έβρεξε» πρόστιμα: Πάνω από 800 παραβάσεις του ΚΟΚ Κοινωνία

13:3204/08

Έρχονται καταιγίδες και χαλάζι- Έκτακτο δελτίο από την ΕΜΥ Ελλάδα ,Κοινωνία

13:3004/08

Ποιος κορωνοϊός; Ο ένας πάνω στον άλλον στον ΟΑΣΑ (ΦΩΤΟ) Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

13:2004/08

«Έβρεξε» πρόστιμα για μη χρήση μάσκας και αποστάσεις Κοινωνία ,Κορωνοϊός

13:1004/08

Ανασχηματισμός: Οι νέοι γενικοί και ειδικοί γραμματείς Πολιτική

13:0704/08

ΤΩΡΑ: Ισχυρός σεισμός στην Τουρκία Διεθνή

13:0004/08

Ζωή Ράπτη: Ποια είναι η νέα υφυπουργός Υγείας Πολιτική

12:5404/08

Θετική στον κορωνοϊό νοσηλεύτρια στον Άγιο Δημήτριο Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη ,Κορωνοϊός

12:4504/08

Λειτουργική ενοποίηση των βιβλιοθηκών του ΑΠΘ από την ΠΚΜ Παιδεία ,Τοπική Αυτοδιοίκηση

12:4004/08

Χωρίς νερό από χθες κάτοικοι της Νέας Μεσημβρίας Δήμοι ,Θέματα GR Times ,Κοινωνία

12:3304/08

Σκυλακάκης: Ποιος είναι ο πολιτικός που θα διαχειριστεί το Ταμείο Ανάκαμψης Πολιτική

12:3104/08

Ν. Ταγαράς: Ποιος είναι ο νέος υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ελλάδα ,Κόμματα ,Περιβάλλον

12:3004/08

Μόσιαλος:Συντονισμένες προσπάθειες πολιτείας και πολιτών για την πανδημία Κορωνοϊός

12:3004/08

Κορωναϊός: Στη Δικαιοσύνη fake news & θεωρίες συνωμοσίας Κορωνοϊός ,Πολιτική

12:1504/08

Στρατό και βαριά πρόστιμα «επιστρατεύει» η Αυστραλία Διεθνή ,Κορωνοϊός

12:0704/08

Ανασχηματισμός: Τα νέα πρόσωπα και οι… αναβαθμίσεις Ελλάδα ,Πολιτική ,Σημαντικά

11:5904/08

Η ώρα του ανασχηματισμού- Οι ανακοινώσεις Πέτσα Ελλάδα ,Πολιτική

11:5504/08

Βρέθηκε ο πρώτος καρκίνος σε δεινόσαυρο ! Επιστήμη

11:4004/08

Προσλήψεις συνοριοφυλάκων: Δείτε τις προκηρύξεις Ελλάδα ,Κοινωνία

11:2504/08

Κορωνοϊός: Ελπίδες για φάρμακο με τη συμμετοχή Ελλήνων Διεθνή ,Κορωνοϊός ,Υγεία

11:2404/08

Δεύτερο κρούσμα κορωνοϊού στον ΠΑΟΚ! Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

11:1104/08

Κορωνοϊός-Θεσσαλονίκη: Θετικό κρούσμα στην Α’ ΔΟΥ Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη ,Κορωνοϊός

11:1004/08

Σύψας: Αδύνατο να εμβολιαστούν όλοι το 2021 Κορωνοϊός

10:5504/08

ΟΑΕΔ: Οριστικοί πίνακες για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς Ελλάδα ,Κοινωνία

10:4004/08

Εντυπωσίασε η αυγουστιάτικη πανσέληνος (ΦΩΤΟ-VIDEO) Ελλάδα ,Κοινωνία

10:2504/08

ΕΦΚΑ: Η προθεσμία για τις εισφορές Ιουλίου Ελλάδα ,Επιχειρήσεις ,Κοινωνία

10:1004/08

Κορωνοϊός: Επιστέφει στις… οθόνες ο Σωτήρης Τσιόδρας Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

10:0004/08

Κορωνοϊός: Κρούσματα σε εταιρεία που διεξάγει ελέγχους! Διεθνή ,ΕΕ ,Κορωνοϊός

09:4704/08

Θρήνος στις Ένοπλες Δυνάμεις: Νεκρός 45χρονος ανθυπασπιστής Ελλάδα ,Κοινωνία

09:3804/08

Ανασχηματισμός: Στις 12 το μεσημέρι οι ανακοινώσεις Ελλάδα ,Πολιτική

09:3004/08

ΗΠΑ: Πάνω από 46.000 κρούσματα covid-19 σε 24 ώρες Διεθνή ,Κορωνοϊός

09:1504/08

Πέταξε την πρώην του από το εν κινήσει ΙΧ και την έσερνε! Β.Ελλάδα ,Ελλάδα ,Κοινωνία

09:0004/08

Κορωνοϊός: Έξαρση τον Αύγουστο «βλέπουν» οι λοιμωξιολόγοι Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

08:4504/08

Έκτακτη διακοπή νερού στην Πολίχνη Ελλάδα ,Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία

08:3004/08

Συντάξεις: Παράταση σε τροποποιητικές για αναδρομικά Ελλάδα ,Κοινωνία ,Οικονομία

08:2004/08

Φωτιά σε δασική έκταση στη Δυτική Μάνη Ελλάδα ,Κοινωνία

08:1504/08

Νεκρός 27χρονος κολυμβητής στη Ν. Ηράκλεια Ελλάδα ,Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία

08:0004/08

Προ των πυλών ο μίνι ανασχηματισμός Ελλάδα ,Πολιτική

07:4504/08

Κορωνοϊός: 879 νέα κρούσματα στη Γερμανία Διεθνή ,Κορωνοϊός

07:3004/08

Διακοπή ρεύματος στα Ν. Μουδανιά Β.Ελλάδα ,Ελλάδα ,Κοινωνία

07:1504/08

Τι ισχύει για τις τραπεζικές συναλλαγές από σήμερα Ελλάδα ,Επιχειρήσεις ,Κοινωνία

07:0004/08

Χιντήρογλου (ΑΠΘ): Τα πλαστικά «πνίγουν» τις θάλασσες! Θέματα GR Times ,Περιβάλλον ,Σημαντικά

06:5804/08

Ο καιρός σήμερα, Τρίτη σε όλη τη χώρα Ελλάδα ,Κοινωνία

06:0004/08

Μπαίνουν οι υπογραφές για την ΕΑΝΕΠ Thess INTEC Επιχειρήσεις ,Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη

ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ
ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ