Πώς τα social media απειλούν τη δημοκρατία

Πώς τα social media απειλούν τη δημοκρατία

Η παραπληροφόρηση και τα fake news, αλλά και η κατάχρηση του μηχανισμού των κοινωνικών δικτύων και των προσωπικών δεδομένων που αυτά συγκεντρώνουν, συνιστούν ευθεία απειλή για τη δημοκρατία.

Αποστολή Στρασβούργο – Φωτεινή Στεφανοπούλου

Η εκτίμηση αυτή του επικεφαλής Θεσμικών Σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης, Giacomo Mazzone, απαντά ευθέως στο ερώτημα «Κινδυνεύει η δημοκρατία στην εποχή της πληροφόρησης;», που αποτελεί και το θέμα του φετινού World Forum for Democracy, που πραγματοποιείται στο Στρασβούργο.

Ο έμπειρος δημοσιογράφος με θητεία σε διεθνούς εμβέλειας μέσα ενημέρωσης, μιλώντας στο GRTimes επισημαίνει ότι η ανεξέλεγκτη διάχυση των ψευδών ειδήσεων, αλλά και η ανήθικη χρήση των προσωπικών δεδομένων από τους ισχυρούς βάζει βόμβα στα θεμέλια της δημοκρατίας, καθώς μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα των εκλογών και να παραβιάσει τους κανόνες της αγοράς. Και τονίζει πως η Ευρώπη πρέπει να δείξει το δρόμο για την πάταξη του φαινομένου, επιβάλλοντας αυστηρές κυρώσεις στις εταιρίες που επιδεικνύουν τέτοιου είδους συμπεριφορές.

Πώς μπορούν τα fake news να απειλήσουν τη δημοκρατία;

Νομίζω πως θα ήταν καλύτερο να χρησιμοποιήσουμε τις έννοιες παραπληροφόρηση ή κακή πληροφόρηση, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και τα fake news.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι το γεγονός ότι τα social media ζουν από την πόλωση. Αν γράψω στο Facebook «σε μισώ», αυτό θα αυτόματα θα δημιουργήσει ένα πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε αυτούς που τους αρέσει αυτό που λέω και σε αυτούς που δεν τους αρέσει. Αν πω «έχω αμφιβολίες για τη συμπεριφορά σου», τότε δε θα πάρω ούτε… like.

Όταν αυτό έχει εφαρμογή στην κοινωνία και ειδικότερα στις εκλογές, προκαλεί αναστάτωση. Κι αυτό γιατί διαταράσσεται ο κοινός τόπος που απαιτείται, όταν λαμβάνεις αποφάσεις για το καλό της χώρας.

Ειδικότερα κατά την περίοδο των εκλογών η γενική αναστάτωση αυτή παίρνει πιο επικίνδυνη μορφή. Γιατί χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό των social media μπορεί κανείς να επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών. Κι επειδή αυτό μπορεί να γίνει μόνο με μεγάλα ποσά ή πολυπληθές ανθρώπινο δυναμικό ή τεχνολογική δύναμη, προκαλείται ανισορροπία στο δημοκρατικό παιχνίδι. Δηλαδή, μόνο όσοι έχουν την οικονομική ευχέρεια έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν. Οπότε όχι μόνο υπάρχει δυνατότητα αλλοίωσης του αποτελέσματος, αλλά την έχουν μόνο όσοι διαθέτουν χρήμα και δύναμη. Με αυτήν την έννοια είναι απειλή για τη δημοκρατία.

Πιστεύετε ότι ο τρόπος λειτουργίας των social media μπορεί να επηρεάσει τα συμβατικά ΜΜΕ;

Η πόλωση στα media πάντα υπήρχε. Αν διαβάσεις τα ΝΕΑ ή την Καθημερινή, υπάρχουν διαφορές και το ξέρεις. Ξέρεις ότι η κάθε εφημερίδα σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο ανταποκρίνεται σε κάποια οπτική. Το πρόβλημα με τα social media είναι ότι δεν έχουν κάποια θέση. Έχουν τη θέση τη δική σου ή των ανθρώπων που προσπαθούν να τα χρησιμοποιήσουν και να σε οδηγήσουν προς συγκεκριμένη κατεύθυνση. Αν πληρώσεις, είτε είσαι δεξιό κόμμα, είτε αριστερό κόμμα, είτε Ρώσος influencer και θέλεις να παρέμβεις στις ελληνικές εκλογές, το Facebook δεν κάνει διαχωρισμό. Σου παρέχει τα ίδια δεδομένα.

Το ζήτημα είναι ότι τα δεδομένα που έχουν, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, δεν πρέπει να κρατούν. Οι πολιτικές μου πεποιθήσεις είναι ένα ευαίσθητο δεδομένο, που σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία προστατεύεται από τον κανονισμό απορρήτου. Πώς είναι δυνατόν να έχουν αυτά τα δεδομένα και να τα πωλούν; Και αυτό που κάνει τη διαφορά δεν είναι το γεγονός ότι έχουν την πληροφορία, αλλά ότι μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν σε εκατομμύρια και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο. Πόσους αναγνώστες έχει η Καθημερινή; Κάποιες χιλιάδες, υποθέτω. Το Facebook μπορεί να προσεγγίσει τα δύο τρία του ελληνικού πληθυσμού.

Όταν πρόκειται για αναλογική ψηφοφορία, η πιθανότητα να έχει επίπτωση στο αποτέλεσμα είναι περιορισμένη. Όταν όμως πρόκειται για διαφορετικά συστήματα εκλογής που είναι και οριακά, όπως για παράδειγμα στις ΗΠΑ, όπου κάποιες πολιτείες μπορούν να διαμορφώσουν το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών, η επιρροή και η κατάχρηση των social media μπορεί να φέρει αλλοίωση. Αυτοί που ξέρουν πώς να χρησιμοποιούν το μηχανισμό των social media μπορούν να τον εκμεταλλευτούν για δικό τους όφελος, ακόμα και χωρίς να πληρώσουν, όπως έκανε για παράδειγμα η Cambridge Analytica που έκλεψε τα δεδομένα του Facebook. Όπου υπάρχει ανήθικη συμπεριφορά όχι μόνο από εταιρίες, αλλά και από κράτη, η ζημιά είναι ακόμα μεγαλύτερη. Οι εταιρίες έχουν ηθικές υποχρεώσεις, αλλά τις καταπατούν στο βωμό του κέρδους. Υπάρχει όμως και το κράτος και στην περίπτωσή μας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, που πρέπει να σταματήσει αυτή τη διαδικασία.

Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Δημοκρατία - Στρασβούργο

Υπάρχει μηχανισμός για να περιορίσουμε το φαινόμενο;

Είναι πολύ απλό. Αν τους απαγορευτεί να κρατούν προσωπικά δεδομένα, τότε αυτή η αγορά θα σταματήσει να υπάρχει. Το θέμα είναι ότι υπάρχει μια αγορά με τα δικά μου και τα δικά σου δεδομένα, τη σεξουαλική σου συμπεριφορά, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις…

Τις οποίες όμως εμείς οι καταναλωτές δίνουμε οικειοθελώς…

Φυσικά και τις δίνουμε. Αν παντρευτείς σε μία καθολική ή ορθόδοξη εκκλησία, δηλώνεις το γάμο σου. Όμως, αυτά τα δεδομένα μένουν εκεί. Αυτοί συλλέγουν όλα τα δεδομένα από όλες τις διαθέσιμες πηγές και δημιουργούν το προφίλ των ανθρώπων. Κι αυτό είναι κάτι που απλώς θα έπρεπε να απαγορεύεται. Ειδικά τώρα με το GDPR (σ.σ. Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων) που ισχύει στην Ευρώπη, αν συνεχίσουν να έχουν ανήθικη συμπεριφορά, πρέπει να υπάρχουν κυρώσεις. Και μάλιστα όχι απλά πρόστιμα, αλλά να αποβληθούν από την αγορά, αφού δεν ακολουθούν τους κανόνες της.

Από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ναι. Αντιμετώπισα το θέμα σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών και διαπίστωσα ότι πολλές χώρες το παρακολουθούν. Αν ως Ευρωπαίοι μπορέσουμε να επιβάλουμε αυτήν την αρχή, τότε πιστεύω πως πολλές άλλες χώρες του κόσμου θα ακολουθήσουν.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

05:0014/11

Κρήτη: Μεγάλη Συνάντηση & Τοπικές Γεύσεις Ελλάδας Ελλάδα ,Περιφέρειες

04:3014/11

Το καρέ της Τζένιφερ Λόπεζ που όλες θα ζηλέψουν (ΦΩΤΟ) Lifestyle

04:0014/11

Φωλιά περιστεριού με παπαρούνες από Μνημείο Πεσόντων στην Αυστραλία Διεθνή

03:3014/11

Εστιατόριο μοιράζει τον λογαριασμό στα ζευγάρια Διεθνή

03:0014/11

Μιανμάρ : Το αρχαιότερο απολίθωμα λουλουδιού από έντομο Επιστήμη

02:3014/11

«Άροκοθ» μετονομάσθηκε το μακρινότερο ουράνιο σώμα Διεθνή

02:0014/11

Αντιβιοτικά: Σταθερά υψηλή η κατανάλωσή τους στην Ελλάδα Ελλάδα ,Υγεία

01:3014/11

«Το ΣΕΞ αρχίζει στα 40» στο θέατρο Άρατος Ελλάδα ,Πολιτισμός

01:0014/11

Νέα Υόρκη η πιο καινοτόμος πόλη στον κόσμο – Σε ποια θέση βρίσκεται η Αθήνα Διεθνή

00:3014/11

Το εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων Tesla στην Ευρώπη ΕΕ ,Τεχνολογία

00:1214/11

Τραμπ: Πρόκληση οι S-400 αλλά θα βρούμε λύση -Ερντογάν: Ισως αγοράσουμε Patriot Διεθνή

23:5913/11

Εγκρίθηκε επί της αρχής και των άρθρων ο νέος Ποινικός Κώδικας Βουλή ,Πολιτική ,Σημαντικά

23:4513/11

Γκαγκάκη: Παραιτήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων μετά το επεισόδιο με τον Λιάγκα Media

23:3513/11

Ο Τσιτσιπάς “γονάτισε” τον Ζβέρεφ! – Ιστορική πρόκριση Αθλητισμός

23:3013/11

Αγωνία για τους επιβάτες της πτήσης Αθήνα – Ηράκλειο Ελλάδα ,Κοινωνία

23:2613/11

Ηράκλειο – κακοκαιρία: Ξεχείλισε φράγμα και μετέτρεψε σε χειμάρρους δρόμους και χωράφια! Ελλάδα ,Κοινωνία

23:1813/11

Τραμπ – Ερντογάν: Η συνέντευξη Τύπου μετά το… παζάρι! (VIDEO) Διεθνή

23:0813/11

Δολοφονία Τοπαλούδη: Καταγγελία για προσπάθεια παραπλάνησης των ψυχιάτρων Ελλάδα

22:5813/11

Συγκινεί ο Γιώργος Τσαλίκης για τον θάνατο του κουνιάδου του (VIDEO) Lifestyle

22:4413/11

Μ. Βορίδης: Το ξύλο είναι στοιχείο αναγκαστικότητας Πολιτική

22:3313/11

Zeus+Δione: Παρουσίαση γουριών 2020 Επιχειρήσεις

22:2113/11

Κ.Γκιουλέκας: Ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύει ότι βρίσκεται βαθιά βουλιαγμένος στις ιδεοληψίες του! Πολιτική

22:1113/11

All About Café με βραβείο για τη ΜΕΒΓΑΛ Επιχειρήσεις

21:5813/11

Κανονικά θα λειτουργήσουν αύριο όλα τα σχολεία στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων Ελλάδα ,Κοινωνία

21:4913/11

Αλλαγές στον ποινικό κώδικα: «Παροξυσμό αυταρχισμού» χρεώνει στην κυβέρνηση ο Δ. Τζανακ... Κόμματα ,Πολιτική

21:4013/11

Σπείρα διέπραξε 105 κλοπές σε σούπερ μάρκετ Ελλάδα ,Κοινωνία

21:3513/11

Στη Σερβία την Πέμπτη ο Ν. Δένδιας Πολιτική

21:2713/11

Μεγάλη νίκη Τζιτζικώστα στην ΕΝΠΕ Επικαιρότητα ,Περιφέρειες ,Πολιτική

21:2013/11

Μυθική ανατροπή και νίκη ο Ναδάλ Αθλητισμός

21:1213/11

Αυστηροποιείται η διαδικασία τακτοποίησης αυθαιρέτων Πολιτική

21:0513/11

Σλοβακία: 12 νεκροί και 20 τραυματίες στο «δρόμο του θανάτου» (ΦΩΤΟ-VIDEO) Διεθνή

20:5013/11

Δημόσιο: Άδεια στις γυναίκες για γυναικολογικό έλεγχο Ελλάδα ,Υγεία

20:4013/11

Ο Τραμπ υποδέχθηκε τον «φίλο» του Ερντογάν Διεθνή

20:3013/11

Νάουσα: Μέτρα ασφαλείας στο Δημοτικό Συμβούλιο που συζητάει για το προσφυγικό Β.Ελλάδα ,Ελλάδα

20:2013/11

Ζέρβας: Ενισχύονται οι υπηρεσίες που εξυπηρετούν τον πολίτη Δήμοι

20:1013/11

Δήμος Διονύσου: Οδηγίες για τα… αγριογούρουνα Δήμοι ,Ελλάδα

20:0013/11

Πολωνία: Σχεδίαζαν επιθέσεις εναντίον μουσουλμάνων Διεθνή

19:5013/11

Μυτιλήνη: 200 αιτούντες άσυλο αναχώρησαν για τον Πειραιά Ελλάδα ,Κοινωνία

19:4013/11

Novartis: Εντός Νοεμβρίου η απόφαση της ολομέλειας Εφετών Ελλάδα ,Κοινωνία

19:3513/11

Χανιά: Συνεχίζονται τα προβλήματα από την κακοκαιρία Ελλάδα ,Κοινωνία

19:2613/11

Στη Θεσσαλονίκη αύριο ο πρωθυπουργός για το Summit 2019 Πολιτική ,Σημαντικά

19:1513/11

ΑΑΔΕ: Μεγάλο κύκλωμα με πειραγμένες ταμειακές – Έκρυβαν εκατομμύρια ευρώ Ελλάδα ,Κοινωνία

19:0713/11

Σε διαπραγματεύσεις ο Ιβάν Σαββίδης για το Πόρτο Καρράς Επιχειρήσεις ,Οικονομία ,Σημαντικά

18:5813/11

Βενετία: Ζημιές στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Ελλάδα

18:5713/11

Χαρακόπουλος προς Ιερώνυμο: Στόχος μας η προαγωγή των κοινών αξιών των Ορθοδόξων Πολιτική

18:4913/11

Το πρόγραμμα του 13ου συνεδρίου της ΝΔ Κόμματα

18:4013/11

Χατζηδάκης: Με την ηλεκτροκίνηση περνάμε σε μια νέα εποχή Πολιτική

18:3113/11

Εκδήλωση ενημέρωσης για τα μέτρα πρόληψης ζημιών από αρκούδες Πολιτισμός

18:2613/11

Τζιτζικώστας: Να κάνουμε την υπέρβαση, να σηκωθούμε πιο ψηλά Περιφέρειες ,Τοπική Αυτοδιοίκηση

18:1013/11

Κατερίνη: Εξαφανίστηκε 17χρονη μαζί με τη μητέρα της Ελλάδα ,Θέματα GR Times ,Κοινωνία

18:0013/11

Βουλευτές ΝΔ για Ποινικό Κώδικα: Τέλος στην ιδιότυπη ασυλία όσων προκαλούν επεισόδια Κόμματα ,Πολιτική

17:4213/11

Ικανοποίηση Β. Μεϊμαράκη για την αλλαγή του τίτλου στο χαρτοφυλάκιο του Μ. Σχοινά ΕΕ

17:3113/11

Κέρκυρα: Αποκλείστηκε το ενδεχόμενο εγκληματικής ενέργειας για τον σκελετό που βρέθηκε ... Ελλάδα ,Κοινωνία

17:2213/11

Ανακοίνωση των Πρυτανικών Αρχών του ΑΠΘ για την επέτειο του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκη

17:1313/11

Κλέων Γρηγοριάδης: Άνδρας των ΜΑΤ επιτέθηκε χυδαία και σεξιστικά στη 16χρονη κόρη μου (... Πολιτική

17:0313/11

Κύκλοι Δένδια για τους 8 Τούρκους: «Δεν διανοούμαστε πως μπορεί να έχουν συμβεί τα όσα ... Ελλάδα ,Πολιτική

16:5213/11

Κακοκαιρία «Βικτώρια»: Πού θα «χτυπήσει» από ώρα σε ώρα Ελλάδα

16:4113/11

Ηράκλειο: Συνελήφθη ανήλικος μαθητής που έβγαλε όπλο στο σχολείο Ελλάδα ,Κοινωνία ,Παιδεία

16:3213/11

Κ. Μίχαλος: Σε 8 λεπτά η ίδρυση επιχείρησης στο ΕΒΕΑ Επιχειρήσεις

16:2113/11

Θεσσαλονίκη: Κινητοποίηση φοιτητικών συλλόγων στην πρυτανεία του ΑΠΘ Θεσσαλονίκη ,Παιδεία

16:1213/11

Εργαζόμενοι ΚΕΘΕΑ: Παραλογισμός όταν ένας αποτελεσματικός οργανισμός αποδομείται Ελλάδα

16:0313/11

Συνάντηση του Π. Παυλόπουλου με τον Υπ. Επικρατείας για Εξωτερικές Υποθέσεις Σ. Αραβίας Ελλάδα

15:5313/11

Α. Τσίπρας: Ζητάμε τη συμμετοχή των πολιτών Πολιτική

15:4213/11

Εξαρθρώθηκε μεγάλο καρτέλ ναρκωτικών σε Αχαρνές και Φυλή Ελλάδα

15:3313/11

Θεσσαλονίκη: Διαμαρτυρία Κυπρίων φοιτητών απέναντι από το τουρκικό προξενείο (ΦΩΤΟ) Θεσσαλονίκη ,Παιδεία

15:2313/11

Αστυνομικοί Θεσσαλονίκης: Μετανάστες στην ίδια μας τη χώρα Ελλάδα ,Θεσσαλονίκη

15:1513/11

Τι συζητήθηκε στη συνάντηση Μητσοτάκη με αντιπροσωπεία της ελληνικής μειονότητας στην Α... Πολιτική

15:0813/11

Frontex: Μειώθηκαν οι μεταναστευτικές ροές στα ελληνικά νησιά τον Οκτώβριο Ελλάδα

14:5513/11

Κ. Τσιάρας: Φέρνουμε αλλαγές που απαντούν στην κοινή λογική Πολιτική

14:4213/11

MyAXA Doctor: νέα καινοτόμα υπηρεσία από την ΑΧΑ Επιχειρήσεις

14:3113/11

Αποκάλυψη: Σχέδιο της Τουρκίας να πάρει πίσω τους 8 στρατιωτικούς από την Ελλάδα Διεθνή ,Ελλάδα

14:2113/11

Αυστραλία: Χιλιάδες εγκαταλείπουν τις εστίες τους για να γλιτώσουν από τις φλόγες Διεθνή

14:0513/11

ΠΕΔ και Πολιτική Προστασία σε εγρήγορση για τον ερχόμενο χειμώνα Δήμοι ,Θέματα GR Times ,Τοπική Αυτοδιοίκηση

13:5513/11

Πύργος: Άντρας που είχε εξαφανιστεί βρέθηκε κρεμασμένος Ελλάδα ,Κοινωνία

13:3213/11

ΕΕ: Έκθεση «κόλαφος» για τη διαχείριση του μεταναστευτικού ΕΕ

13:2213/11

Τη νότια Κρήτη σαρώνει η «Βικτώρια» Ελλάδα ,Κοινωνία

13:1013/11

Φάμελλος: Να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις στην ανακύκλωση Κόμματα ,Περιβάλλον ,Πολιτική

13:0513/11

Άδ. Γεωργιάδης: Σκάνδαλο Novartis δεν υπάρχει Πολιτική

13:0013/11

«Πνίγηκε» η Βενετία – Δύο νεκροί (VIDEO) Διεθνή

12:5413/11

Εκλογές σήμερα στην Ένωση Περιφερειών Επικαιρότητα ,Περιφέρειες ,Πολιτική

12:4713/11

Βέροια: Έκοψαν κολόνα που μεταφέρει ρεύμα σε πρόσφυγες Β.Ελλάδα ,Ελλάδα

12:3813/11

Θεσσαλονίκη: Διημερίδα για τα παιδικά δικαιώματα Θεσσαλονίκη ,Παιδεία ,Περιφέρειες

12:3013/11

Καταλανοί έκλεισαν τον δρόμο Γαλλίας-Ισπανίας Διεθνή

12:1513/11

Καϊτεζίδης: Το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη, μνημείο ιστορικής ταυτότητας Δήμοι ,Θεσσαλονίκη

ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ
ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ