Π.Αντωνιάδης: Ο Έλληνας πιανίστας καινοτομεί στο εξωτερικό

Π.Αντωνιάδης: Ο Έλληνας πιανίστας καινοτομεί στο εξωτερικό

Συνάντησα τον Παύλο Αντωνιάδη σε ένα νησί του Βερολίνου, το Eiswerder, στο Spandau, σε ένα κτίριο που κάποτε ήταν εργοστάσιο όπλων και μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν Σχολή Ναυτικών. Αυτή τη στιγμή έχει παραχωρηθεί από μια κοινοπραξία, ως αυτοδιαχειριζόμενο εγχείρημα, σε αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, ανθρώπους που ασχολούνται με την πληροφορική και άλλους επαγγελματίες, ώστε να αποκτήσουν τη βάση τους στο Βερολίνο και να δουλέψουν τα πρότζεκτ τους με φόντο την επιστήμη τους και την εξέλιξη αυτής. Ήταν σίγουρα ξεχωριστή εμπείρια να μαθαίνεις από έναν πιανίστα που ξεκίνησε από τον Κορυδαλλό πως είναι να σπουδάζει αδιάκοπα, να παίρνει υποτροφίες, να γυρίζει τον κόσμο, να κουβαλάει μέσα του την Ελλάδα, να πετυχαίνει, να ερευνά τα ανεξευρεύνητα της σύγχρονης μουσικής, να μην αφήνει τίποτα στην τύχη κι ας αισθάνεται πολύ τυχερός για όσα του δόθηκαν με γενναιοδωρία. Μια πολύ ξεχωριστή συναυλία του θα λάβει χώρα αύριο Τρίτη 3 Δεκεμβρίου, στο “BKA-THEATER” του Βερολίνου, ένα ιστορικό θέατρο της πόλης.

Συνέντευξη στην Ελένη Σκάρπου

“Πήρα μια σημαντική χρηματοδότηση από μια εταιρεία για την σύγχρονη μουσική που αφορά στην ελεύθερη σκηνή των μουσικών στο Βερολίνο και επιχορηγείται από την Γερουσία. Με αυτά τα χρήματα μπόρεσα να ζητήσω από νέους συνθέτες να γράψουν νέα έργα για εμένα και το αφιέρωμά μου σε έναν Γερμανό συνθέτη, άγνωστο ακόμα και στην Γερμανία κατά κάποιον τρόπο, ο οποίος πέθανε πέρυσι, στον Klaus K. Hübler. Υπήρξε σημαντικός, γιατί άλλαξε τελείως τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε την τεχνική και την προσέγγιση των οργάνων. Στην πραγματικότητα αποδόμησε την τεχνική των οργάνων. Ήταν κάτι πειραματικό, που είχε τεράστια ελευθερία. Η συναυλία θα έχει τίτλο “Η ψυχή του οργάνου”. Θα βρεθώ επί σκηνής μόνος και μεταξύ άλλων θα φορώ έναν ειδικό μηχανισμός με γάντι που έχει σφυράκια στις άκρες και παίζω χωρίς τα πλήκτρα μέσα στο πιάνο, αλλά θα μοιάζω λίγο με ρομπότ, θα παίξω κλαβίχορδο, τον πρόγονο του πιάνου, θα παίξω πιάνο με πικάπ, με ηλεκτρονικά, με σένσορες και θορύβους του πιάνου. Θα είναι μια πλούσια συναυλία μαμούθ για πάνω από δύο ώρες, όπου θα παρευρεθούν όλοι συνθέτες που συμμετείχαν, καθώς επίσης και άνθρωποι από Αμερική, Αγγλία, Σουηδία” εξηγεί ο Έλληνας πιανίστας.

παυλος-αντωνιαδης-γαντι-χερι-πιανο-καινοτομια

Από τον Κορυδαλλό… στην Αμερική, κι από εκεί στην Ευρώπη!

Η πορεία του ξεκίνησε από την Ελλάδα, από τον Κορυδαλλό και συγκεκριμένα από το Ωδείο της Τασούλας Κένερ και με τα χρόνια η αγάπη για το πιάνο μεγάλωσε, οι ευκαιρίες ήρθαν και η φιλοδοξία ενός δημιουργικού ανθρώπου έγινε ένα κράμα από γνώση και ενέργεια, που όφειλε να ταξιδέψει εκτός ελληνικών συνόρων. “Ήμουν πολύ τυχερός που οι γονείς μου με έγραψαν τότε στην Γ Δημοτικού σε μια τάξη αρμονίας και μεγάλωσα παίζοντας αυτό το δίσκαλο που λέγαμε τότε, το αρμόνιο, ένα όργανο σύγχρονο για την εποχή του. Το έχω μάλιστα ακόμα… αλλά το πιάνο ήρθε αργότερα με την δασκάλα μου την Χρυσή την Παρθενιάδη κι έτσι ξεκίνησα να παίζω πιάνο στα 17, αρκετά μεγάλος” εξομολογείται ο Παύλος και στην δασκάλα του αυτή ίσως είναι ευγνώμων πιο πολύ από κάθε άλλον άνθρωπο που συνάντησε ως τώρα.

“Έπαιζα φυσικά με μπάντες στο σχολείο και ήθελα να παίξω τζαζ πιάνο. Αυτή ήταν η καψούρα μου, αλλά τελικά με κέρδισε το κλασικό, οπότε έκανα σπουδές κλασικού πιάνου. Ταυτόχρονα σπούδασα μουσικολογία στην Αθήνα, σπούδασα ανώτερα θεωρητικά κι έπειτα έφυγα και πήγα στην Ολλανδία, στην Βασιλική Ακαδημία της Χάγης. Γύρισα το 2003 δούλεψα στην Ελλάδα στο British School in Greece, στο Ωδείο του Νάκα, στο Τρένο στο Ρουφ και μετά κέρδισα μια υποτροφία και έφυγα στην Αμερική. Πήγα στο Σαν Ντιέγκο, όπου έκανα ένα μάστερ για το πιάνο, ενδιαμέσως εξειδικευόμουν σε διάφορα φεστιβάλ κάνοντας το σύγχρονο ρεπερτόριο του πιάνου, πειραματικό ή πρωτοποριακό. Κι ύστερα ήρθα στο Βερολίνο, όπου άρχισα να παίζω με κάποια ensemble”. Ακούγοντας τον Παύλο να μετρά τους σταθμούς, ήταν προφανές ότι τα καλύτερα δεν έχουν ακουστεί ακόμη, γιατί όταν πήρε την απόφαση να μεταβεί στο Βερολίνο ξεκίνησε μια “κούρσα” πραγμάτων, που συνιστούν μέχρι σήμερα τα highlights της δράσης του.

παυλος-αντωνιαδης-κρατικη-ορχηστρα-θεσσαλονικης

Με το ένα πόδι στο Στρασβούργο και με το άλλο στο Βερολίνο

“Το Βερολίνο είναι η πρωτεύουσα αυτού του είδους της μουσικής. Ήταν μια απόφαση περιπετειώδης. Δεν μιλούσα γερμανικά, δεν είχα επαφές, είχα μόνο κάποιες νεφελώδεις υποσχέσεις. Είχα όμως αποφασίσει ότι θα ήθελα να γυρίσω στην Ευρώπη. Έμεινα εδώ πέντε χρόνια και αποφάσισα να πάω στην Γαλλία γιατί συνδέθηκα με το Ινστιτούτο Ιρκάμ στο Παρίσι, ένα σημαντικό Ινστιτούτο στο είδος του παγκοσμίως… για computer music, για ηλεκτρονική μουσική πληροφορική. Κατέληξα να κερδίσω μια υποτροφία και να κάνω τη δική μου έρευνα εκεί και να την συνεχίσω με ένα διδακτορικό που έκανα στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου σε συνεργασία με το Ιρκάμ” λέει ο μουσικός και τώρα βρίσκεται με το ένα πόδι στο Στρασβούργο και με το άλλο στο Βερολίνο. Στο Βερολίνο έχει το studio του από το 2017 και αν τον ρωτήσεις τι κάνει θα σου πει απλά πως είναι ένας βριτουόζος πιανίστας, ένας μουσικολόγος που ασχολείται με γνωστικές θεωρίες, με τη σχέση του μυαλού με το σώμα και πως η σωματική εμπειρία, αλλάζει την κατανόηση που έχουμε για τα πράγματα και ένας ερευνητής πάνω στην ανάπτυξη τεχνολογιών ώστε να δημιουργηθούν εργαλεία, που διευκολύνουν την εκμάθηση του πιάνου σε υψηλό επίπεδο για ενήλικες. Για μας σχεδόν “πυρηνική φυσική”, για εκείνον μια καθημερινότητα γεμάτη αδρεναλίνη και ηρεμία, μοναξιά και υπερέκθεση.

Με την ομάδα που δουλεύει στο Παρίσι έχουν ως στόχο την διάδραση που υπάρχει ανάμεσα στον ήχο και την μουσική κίνηση. «Έχουμε αναπτύξει ένα σύστημα που μπορεί να καταγράψει την πρακτική του πιανίστα, τα δεδομένα δηλαδή, όπως ο ήχος, η εικόνα και η κίνηση μέσω αξελερόμετρων-αισθητήρων, τα οποία ανταποκρίνονται σε επιτάχυνση και τα χρησιμοποιούμε για να μελετήσουμε την κίνηση από όπου προκύπτει ένα γράφημα με τις διαφορετικές επιταχύνσεις των χεριών. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια διευρυμένη ή ενισχυμένη πραγματικότητα με τεχνολογικά μέσα, ώστε κάποιος που πηγαίνει σε ένα κονσέρτο να βλέπει στην ουσία τον σκελετό αυτού που παίζει και να έχει μια διευρυμένη αντίληψη για την performance. Βέβαια εκτός από την performance, μας ενδιαφέρει ο ακροατής, ο συνθέτης». δηλώνει ο κοσμογυρισμένος πιανίστας-ερευνητής. Κι αν σε μας η φαινομενολογία της κίνησης μοιάζει με κάτι δυσπρόσιτο η ενασχόλησή του με την ενσώματη νοημοσύνη ή αλλιώς την σωματική νοημοσύνη σίγουρα δεν θα μας αφήσει αδιάφορους.

Η σωματική νοημοσύνη και η μουσική: Το δικό του ερευνητικό δίπτυχο!

“Η βασική ιδέα είναι ακόμα αρκετά αιρετική, αν και υπάρχει εδώ και 70 χρόνια και έχει να κάνει με τη νόηση σαν φαινόμενο. Εκείνη δεν περιορίζεται στον εγκέφαλο, αλλά είναι αυτό που λέμε διανεμημένη. Μάλιστα διανέμεται μεταξύ του εγκεφάλου, του σώματος και του περιβάλλοντος, των αντικειμένων. Στην ουσία εξαρτάται άμεσα από τις πράξεις μας. Η κλασική μουσική έχει περάσει σε ένα στάδιο διαστροφής, όπου ο μουσικός ξεκινάει με την παρτιτούρα και μέσα από αυτό το γραπτό πρέπει να δημιουργήσει μια ολόκληρη πρακτική, τελετουργία, μουσική παράσταση. Πρόκειται για μια αλλόκοτη διαδικασία, διότι στην ουσία πριν από τις παρτιτούρες είχαμε μουσική πράξη. Τελικά καταλήξαμε η κωδικοποίηση να είναι το παν, να θεωρείται έργο τέχνης, να θεωρείταιη απαρχή των όλων και η πράξη να έρχεται σε δεύτερη μοίρα” εξηγεί και το πως η πράξη αλλάζει την κωδικοποίηση, ίσως είναι ένα ευρύτερο μάθημα για μας.

“Κάποιος πρέπει να ξεκινάει με την εμπειρία, να ξεκινάει με το σώμα, με την ακοή, με το βιωμένο συναίσθημα και όχι με μια τυπική, αφηρημένη κατανόηση. Αυτή είναι μια παγκόσμια τάση, που έχει ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’80 με την στροφή προς την performance, μελετώντας τις εκτελέσεις και τους εκτελεστές. Στον 20ο αιώνα ξεκίνησε ένα δεύτερο κύμα, εκείνο που μας θέλει να μελετάμε την ενσώματη νοημοσύνη, το συναίσθημα, την αλληλεπίδραση ανθρώπου με άνθρωπο ή ανθρώπου με μηχανή, που είναι πολύ σημαντικό στις μέρες μας, καθώς όλα σχεδόν διαμεσολαβούνται μέσω των μηχανών” επιμένει ο ίδιος και δεν είναι το μόνο στο οποίο επιμένει. Θεωρεί εύλογα πως η τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να είναι ένα βοήθημα για τον άνθρωπο, όπου θα μαθαίνει πιο αποτελεσματικά, πιο γρήγορα, χωρίς να του στερεί τον βασικό, τον κυρίαρχο ρόλο.

παυλος-αντωνιαδης-ιρκαμ _ κεντρο-πομπιντου

“Η ισορροπία είναι δύσκολη… πως βγαίνεις από το κουβούκλιο σου και ανοίγεσαι στον κόσμο”

“Είμαι κυρίως πιανίστας, η ζωή μου αρθρώνεται και διαρθρώνεται από αυτό το γεγονός. Κάθε μέρα μελετάω και έχω τα τελετουργικά μου, τα οποία έχουν να κάνουν με το πως θα βγω στην σκηνή, να μάθω νέα έργα, να συνεργαστώ με συνθέτες, να φτάσω σε κοινό, να κλείσω συναυλίες, ότι κάνει ένας καλλιτέχνης. Είναι κάτι προσωπικό, είναι κάτι που κάνεις εσύ και δεν μπορεί αν το μιμηθεί κανένας άλλος. Πιανίστας σημαίνει πολλές ώρες μοναξιάς με το πιάνο και ταυτόχρονα μια ζωή νομαδική χάρη στα συχνά ταξίδια. Ο συνδυασμός του να είσαι μόνος σου και συνάμα να είσαι σε μια υπερέκθεση. Η ισορροπία είναι δύσκολη… πως βγαίνεις από το κουβούκλιο σου και ανοίγεσαι στον κόσμο” παραδέχεται.

Στον δικό του κόσμο θα βρούμε από τη μία λατρεία για τον Γιάννη Ξενάκη κι από την άλλη βαθιά αγάπη για τον Μπαχ και άλλους ρομαντικούς Γερμανούς συνθέτες. Σίγουρα προτιμά τους ζωντανούς από του νεκρούς και σίγουρα επιδιώκει στα πρότζεκτ να βλέπει μια κάποια προοπτική για την Ελλάδα. “Γίνονται πράγματα αυτή την στιγμή στην Ελλάδα. Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, το Ίδρυμα Νιάρχος και η Εθνική Λυρική Σκηνή αποτελούν πόλο έλξης φοβερών πρότζεκτ. Θέλει χρόνο όμως για να φανεί αν θα αναδειχθεί η εγχώρια δημιουργία μέσα από αυτά. Σίγουρα αυτά που κάνω σε ερευνητικό επίπεδο δεν υπάρχουν στην Ελλάδα και δεν σκέφτομαι να κάνω κάτι εκεί. Με ενδιαφέρει πάντα η Ελλάδα όμως, γιατί εκεί είναι η οικογένειά μου, σκέφτομαι στα ελληνικά, είναι η γλώσσα μου. Παρακολουθώ πάντα τις εξελίξεις, έρχομαι πολύ συχνά” υπογραμμίζει ο ίδιος.

“Το πρωτογενές είναι που ψάχνω”

Ο Παύλος Αντωνιάδης, είναι ένας πολίτης του κόσμου, αμέσως μετά την αυριανή του εμφάνιση στο Βερολίνο θα βρεθεί στην Τυνησία, κι έπειτα στο Πόρτο της Πορτογαλίας, κι ύστερα στο Μάλμε της Σουηδίας για να μεταδώσει, να επικοινωνήσει, να μοιραστεί μουσική και γνώση. Κι αν η jazz και η post punk συνιστούν κρυφές αδυναμιές δεν είναι ο τύπος που θα θελε να μπλέξει μουσικές απλά για να κάνει κάτι πρωτοποριακό. “Δεν συμφωνώ με το “η μουσική είναι μια”. Ο τρόπος με τον οποίο συνδεόμαστε με την μουσική μέσα στις κουλτούρες μας και μέσα στην κοινωνία είναι πολύ συγκεκριμένος και ιδιαίτερος και διαμεσολαβείται από πολλούς παράγοντες και αυτό που κάνω για μένα είναι ανεκτίμητο. Δεν θα μπορούσα να βγω και να κάνω κάτι άλλο. Μπορεί να φαίνεται δυσπρόσιτη αυτή η μουσική, με ενδιαφέρει όμως πάντα να πηγαίνω σε ένα πολύ πρωταρχικό στάδιο, όπου η μουσική αγγίζει και φτάνει να γίνεται σχετική για το κοινό. Το πρωτογενές είναι που ψάχνω. Με ενδιαφέρει το υπόστρωμα της μουσικής”. Σε αυτό το υπόστρωμα ίσως καταφέρουμε να συναντηθούμε όλοι. Άλλωστε η δύναμη της σύγχρονης μουσικής είναι σημαντική, πόσο μάλλον για τον Έλληνα πιανίστα Παύλο Αντωνιάδη.

Εδώ θα μάθετε λεπτομερώς τα πάντα για την αυριανή συναυλία του Παύλου Αντωνιάδη στο Βερολίνο!

 

Δείτε τις ειδήσεις από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο στο GRTimes.gr

Ακολουθήστε το GRTimes στο Google News και ενημερωθείτε πριν από όλους

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ