Μελετημένο το πεδίο μάχης αρχαίων Ελλήνων με Πέρσες

Μελετημένο το πεδίο μάχης αρχαίων Ελλήνων με Πέρσες
Κοινωνία   | 21/09/2020 | 19:20

Η επιλογή του σημείου της σύγκρουσης με τους Πέρσες στη Σαλαμίνα ήταν άριστα μελετημένη από τους αρχαίους Έλληνες και καθόλου τυχαία, καθώς βασιζόταν στη γνώση των τοπικών κλιματολογικών συνθηκών.

Αυτό δείχνει μία νέα μελέτη από το Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, με επικεφαλής τον ακαδημαϊκό καθηγητή Χρήστο Ζερεφό, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Atmosphere.

Ο φετινός Σεπτέμβριος σηματοδοτεί την επέτειο των 2.500 ετών από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ. ο ελληνικός στόλος, με μικρές δυνάμεις αλλά με άριστη τακτική και υπό την ηγεσία του Θεμιστοκλή, πραγματοποίησε μία από τις αποφασιστικότερες νίκες της ιστορίας. Η νέα μελέτη δείχνει ότι η εμπνευσμένη στρατηγική τού μεγάλου ηγέτη βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες και ο ίδιος ο Θεμιστοκλής γνώριζαν τις κλιματολογικές συνθήκες και ιδιαίτερα τους ανέμους που έπνεαν στο στενό της Σαλαμίνας, προσαρμόζοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό τους ανάλογα, ώστε να επωφεληθούν από την ημερήσια διακύμανσή τους.

Τα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν πως ο συνδυασμός ενός βορειοδυτικού ανέμου που έπνεε κατά τη διάρκεια της νύχτας, με τη θαλάσσια αύρα που σηκώθηκε μετά τις 10:00, σχημάτισε μία «λαβίδα» ανέμου, η οποία, όσο περνούσε η μέρα, εγκλώβισε τον περσικό στόλο στη Σαλαμίνα. Η κλιματολογική ανάλυση του ανεμολογικού πεδίου στην περιοχή όπου διεξήχθη η ναυμαχία βασίστηκε στις διαθέσιμες μετρήσεις των μετεωρολογικών σταθμών στην περιοχή, καθώς και σε δεδομένα των κλιματικών και μετεωρολογικών μοντέλων ERA5 και WRF για το χρονικό διάστημα 1960-2019, παράλληλα με τις ιστορικές μαρτυρίες από τις αρχαίες πηγές («Ιστορίαι» του Ηρόδοτου, «Πέρσαι» του Αισχύλου κ.ά.).

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην περιοχή είναι παρόμοιες με αυτές που επικρατούσαν πριν από 2.500 χρόνια. Η κυριότερη αιτία του μελτεμιού, που πνέει από βόρειες, γενικά, διευθύνσεις στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου, είναι ο συνδυασμός του μουσωνικού χαμηλού, δηλαδή ενός θερμικού χαμηλού που δημιουργείται πάνω από την ευρύτερη περιοχή της Ινδικής Χερσονήσου, με τις υψηλές πιέσεις που επικρατούν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πάνω από τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Ο παραπάνω συνδυασμός έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ενισχυμένου βορείου ρεύματος στο Αιγαίο με την ονομασία «ετησίαι» (που σημαίνει «ετησίως επαναλαμβανόμενοι»). Οι εν λόγω κλιματολογικές συνθήκες περιγράφηκαν για πρώτη φορά από τον Αριστοτέλη στο βιβλίο του «Μετεωρολογικά». Σε τοπικό επίπεδο, η αποδυνάμωσή των μελτεμιών τον Σεπτέμβριο ευνοεί την επικράτηση μικρότερων συστημάτων κυκλοφορίας, όπως είναι οι θαλάσσιες αύρες (μπάτης-μπουκαδούρα).

Οι Έλληνες είχαν γνώση της τοπικής κλιματολογίας και προσάρμοσαν ανάλογα το στρατηγικό σχέδιό τους. Ο περσικός στόλος έλαβε θέσεις μάχης στην ακτή της Αττικής (Αμφιάλη-Πέραμα) κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ωστόσο, με το πρώτο φως της ημέρας τα ελληνικά πλοία, αντί να προσπαθήσουν να διαφύγουν, όπως περίμεναν οι Πέρσες, εμφανίστηκαν επίσης παρατεταγμένα σε σχηματισμό μάχης από την πλευρά της Σαλαμίνας.

Όταν ο περσικός στόλος κινήθηκε εναντίον του ελληνικού, τα ελληνικά πλοία κινήθηκαν ανάποδα, κωπηλατώντας συντεταγμένα μέχρι την ακτή της Σαλαμίνας. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, αυτός ο ελιγμός αποτελούσε μέρος του στρατηγικού σχεδίου του Θεμιστοκλή και αποσκοπούσε στο να παρασύρει τους Πέρσες βαθύτερα μέσα στο στενό και να καθυστερήσει τη σύγκρουση, περιμένοντας την αλλαγή του ανέμου. Πράγματι, μετά τις 10:00 ο άνεμος στράφηκε σε νοτιοδυτικό (θαλάσσια αύρα) και μόνο τότε ξεκίνησε η ελληνική αντεπίθεση.

Η θαλάσσια αύρα, σε συνδυασμό με τη στενότητα του διαύλου, αποδιοργάνωσε τον περσικό στόλο. Τα ψηλότερα περσικά πλοία ήταν πιο δύσκολο να κυβερνηθούν, καθώς στρέφονταν πλάγια από τον άνεμο και το κύμα, και έτσι έγιναν εύκολος στόχος για τα έμβολα των ελληνικών τριήρεων. Επιπλέον, η ισχυρή νοτιοανατολική αύρα δεν επέτρεψε στους Πέρσες να ανοίξουν πανιά για να υποχωρήσουν γρήγορα προς τον ανοιχτό Σαρωνικό Κόλπο και να μεταφέρουν εκεί τη σύγκρουση.

Τελικά, ένα μεγάλο μέρος του περσικού στόλου χάθηκε, ενώ τα υπόλοιπα πλοία διέφυγαν προς τον Κόλπο του Φαλήρου κατά τις απογευματινές ώρες, όταν οι άνεμοι ολοκλήρωσαν τον καθημερινό κύκλο τους και γύρισαν ξανά σε βορειοδυτικούς. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο δυτικός άνεμος «Ζέφυρος» μετέφερε τα συντρίμμια του περσικού στόλου μέχρι την περιοχή του σημερινού Αγίου Κοσμά, σηματοδοτώντας το τέλος της περσικής παρουσίας στη Μεσόγειο.

Η ερευνητική ομάδα περιελάμβανε, πέρα από τον Χρήστο Ζερεφό, τους ερευνητές της Ακαδημίας Αθηνών Σταύρο Σολωμό, Ιωάννη Καψωμενάκη και Χρήστο Ρεπαπή, καθώς επίσης τον καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δημήτρη Μελά. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Μαριολοπούλειο – Καναγκίνειο Ίδρυμα Επιστημών Περιβάλλοντος.

Περισσότερα για την επιστημονική δημοσίευση στον σύνδεσμο εδώ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

19:1331/10

Νέα δραματική αύξηση: Πάνω από 2000 τα κρούσματα σήμερα Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

19:0031/10

Βενιζέλος για προπηλακισμό Πρύτανη ΟΠΑ: Χυδαία προσβολή της δημοκρατίας Ελλάδα ,Κοινωνία ,Πολιτική

18:4531/10

Πυροσβεστικό Σώμα: Πάνω από 90 πυρκαγιές το τελευταίο 24ωρο Κοινωνία

18:3031/10

Στους 35 οι νεκροί στη Σμύρνη – Στη «μάχη» 5.000 διασώστες Διεθνή ,Κοινωνία

18:2731/10

Γαλλία: Επίθεση σε Ελληνορθόδοξη εκκλησία στη Λυών -Τραυματισμένος ιερέας (VIDEO) Διεθνή ,Ελλάδα ,Κοινωνία

18:1531/10

Δικηγορικοί Σύλλογοι: Τι θα γίνει με τα δικαστήρια; Ελλάδα ,Κοινωνία ,Κορωνοϊός

18:0031/10

Δωρεάν rapid tests στο Μαρούσι – 4 θετικά Κοινωνία ,Κορωνοϊός

17:4531/10

Ρεκόρ κρουσμάτων σε αστυνομικούς αναφέρουν συνδικαλιστές της ΕΛ.ΑΣ Κοινωνία ,Κορωνοϊός

17:4131/10

Μητσοτάκης από τη Σάμο: Χρέος της πολιτείας να σταθεί δίπλα στο νησί (VIDEO) Ελλάδα ,Κοινωνία ,Πολιτική

17:3031/10

Σάμος: Νέοι μετασεισμοί- Σεισμός στην Αμοργό Ελλάδα ,Κοινωνία

17:1531/10

Πούτιν: Συλλυπητήριο μήνυμα στον Κ. Μητσοτάκη για το σεισμό στη Σάμο Διεθνή ,Ελλάδα ,Κοινωνία

17:1531/10

Ηράκλειο: 5χρονο παιδί έπεσε από το μπαλκόνι Ελλάδα ,Κοινωνία

17:0031/10

ΑΠΘ: Κινητοποιήσεις για τα μέτρα προστασίας στις εστίες (ΦΩΤΟ-VIDEO) Ελλάδα ,Κορωνοϊός ,Παιδεία

16:4531/10

Σιμόπουλος: Να εφαρμοστεί η κάρτα εισόδου στα πανεπιστήμια Β.Ελλάδα ,Ελλάδα ,Θεσσαλονίκη

16:3031/10

Κορωνοϊός: Παγκόσμιο ρεκόρ 100.000 κρουσμάτων στις ΗΠΑ Διεθνή

16:1531/10

Λαϊκή αγορά Βούλγαρη: Πολλή κίνηση αλλά με τήρηση μέτρων (ΦΩΤΟ-VIDEO) Ελλάδα ,Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη

16:0031/10

«Τα δεκαέξι γράμματα» του Μένιου Σακελλαρόπουλου Ελλάδα ,Πολιτισμός

15:4531/10

Στ. Πέτσας: Φασιστικός ο προπηλακισμός του πρύτανη της ΑΣΟΕΕ Κοινωνία ,Πολιτική

15:3531/10

Κορωνοϊός: Περισσότεροι από 47.500 έλεγχοι για τήρηση μέτρων Ελλάδα ,Κορωνοϊός

15:2531/10

Μητσοτάκης από τη Σάμο: Όλη η Ελλάδα θρηνεί Πολιτική

15:1531/10

Η οδός Αριστοτέλους, το τέλειο σταυροδρόμι Άρθρα

15:0531/10

Στ. Καλαφάτης: Η ισχυρή διπλωματία συνδέεται άμεσα με ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις (ΗΧΗΤΙΚΟ) Πολιτική ,Σημαντικά

15:0031/10

Κορωνοϊός: Αυτή είναι η νέα διευρυμένη λίστα ΚΑΔ Επιχειρήσεις ,Κορωνοϊός

14:4531/10

Σμύρνη: Μητέρα και παιδιά ανασύρθηκαν ζωντανοί από κτίριο Διεθνή

14:4131/10

Πέθανε ο ηθοποιός Σον Κόνερι Διεθνή ,Πολιτισμός

14:3131/10

Δείτε Live τον Κ. Μητσοτάκη από τη Σάμο Πολιτική

14:3031/10

Εστίαση Θεσσαλονίκης: Aφού μας κλείνετε, στηρίξτε μας πραγματικά Επιχειρήσεις ,Θεσσαλονίκη ,Οικονομία

14:2831/10

Θεσ/νίκη: Επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ σε συγκέντρωση αναρχικών (ΦΩΤΟ-VIDEO) Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία

14:1531/10

Χωρίς ενεργά μέτωπα η πυρκαγιά στη Σιθωνία Δήμοι ,Κοινωνία

14:0031/10

Μόνο μια ήττα από το 1963 η Λίβερπουλ! Αθλητισμός

13:4531/10

Κορωνοϊός: Η απροτινίνη ως αντι-ιικό φάρμακο Επιστήμη ,Κορωνοϊός

13:3631/10

Με Χρυσοχοΐδη-Χαρδαλιά η ενημέρωση για τα μέτρα Κορωνοϊός

13:3031/10

Φ. Αραμπατζή: Covid-free τα ελληνικά προϊόντα Αγροτική Οικονομία

13:2531/10

Θεσσαλονίκη: Μία λεωφορειακή γραμμή ειδικά για τα νοσοκομεία Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία

13:2231/10

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Σάμος Δήμοι ,Κοινωνία ,Σημαντικά

13:1531/10

Αθήνα: Πάνω από 100 ΚΤΕΛ σε λεωφορειακές γραμμές Ελλάδα ,Κοινωνία

13:0431/10

Καμάρα: «Μπλόκο» αστυνομίας σε συγκέντρωση αναρχικών (ΦΩΤΟ) Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη

13:0031/10

Έβαλε στο ΙΧ του «φάρο» σαν της… ΕΛΑΣ Θεσσαλονίκη ,Κοινωνία

12:5031/10

Σταϊκούρας: Τα 9 μέτρα στήριξης επιχειρήσεων-εργαζομένων Ελλάδα ,Κορωνοϊός ,Οικονομία

12:4531/10

Τυφώνας προσεγγίζει τις Φιλιππίνες – Εκκενώνονται σπίτια Διεθνή

12:3231/10

Δείτε live την ενημέρωση του Χρ. Σταϊκούρα Κορωνοϊός ,Οικονομία

12:3031/10

Η Σοσό και τα… εγκλήματα Αθλητισμός

12:2431/10

Μητσοτάκης: Αυτά είναι τα νέα μέτρα για την πανδημία Ελλάδα ,Κορωνοϊός ,Σημαντικά

12:1531/10

Κορωνοϊός: Νέος θάνατος στην Ελλάδα Κοινωνία ,Κορωνοϊός

12:1131/10

Κ. Μητσοτάκης: Δύο αντί για τέσσερις οι ζώνες κινδύνου covid Κορωνοϊός ,Σημαντικά

12:0231/10

Συντονιστικό Τοπικό Όργανο Χίου: Να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης το νησί Δήμοι ,Κοινωνία

12:0131/10

Ενημέρωση Χρ. Σταϊκούρα για τα μέτρα στήριξης Ελλάδα ,Οικονομία

12:0031/10

Δείτε live το μήνυμα του Κ. Μητσοτάκη Κορωνοϊός ,Πολιτική

11:4531/10

Παρέμβαση Εισαγγελέα για την επίθεση στον πρύτανη ΑΣΟΕΕ Κοινωνία

11:3031/10

Εξαδάκτυλος: Ίσως φονικότερο το δεύτερο κύμα κορωνοϊού Ελλάδα ,Κορωνοϊός

11:1531/10

Σεισμός στη Σάμο: «Ραγίζει καρδιές» ο πατέρας του 17χρονου Κοινωνία

11:0531/10

Μία πορεία διαμαρτυρίας στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη

11:0031/10

Στις 12.00 τελικά το διάγγελμα Μητσοτάκη Ελλάδα ,Πολιτική

10:5531/10

Θεσ/νίκη: Έλεγχοι και πρόστιμα για μάσκες (ΦΩΤΟ-VIDEO) Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη ,Κορωνοϊός

10:4531/10

Θεσσαλονίκη: Ένα βήμα πριν τον γκρεμό…τα γυμναστήρια Αθλητισμός ,Επιχειρήσεις ,Θέματα GR Times

10:3031/10

Κορωνοϊός: Νέα μέτρα στήριξης σχεδιάζει το υπ. Οικονομικών Ελλάδα ,Οικονομία

10:1531/10

Τσελέντης: Τι αποκάλυψε για το τηλεφώνημα Μητσοτάκη Κοινωνία

09:5931/10

Μεγάλες καταστροφές στο Βαθύ (ΦΩΤΟ) Κοινωνία ,Σημαντικά

09:4531/10

Αμοργός: Covid free και προώθηση του πολιτισμού και τουρισμού Θέματα GR Times ,Κορωνοϊός ,Σημαντικά

09:3031/10

Η πρόεδρος της Ε.Λ.Β.Ε. Γεωργία – Γοργώ Αλεξίου, μιλά στο GRTimes για το έργο της Β.Ελλάδα ,Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη

09:1531/10

ΕΥΑΘ: Το Νοέμβριο η σύμβαση των 41 εκατ. με ΑΚΤΩΡΑ, για το Βιολογικό Σίνδου Ενέργεια ,Επιχειρήσεις ,Θέματα GR Times

09:0031/10

Κατέβασαν ρολά τα πρακτορεία ΟΠΑΠ – Αγωνία από τους πράκτορες Β.Ελλάδα ,Ελλάδα ,Θέματα GR Times

08:5631/10

Μαίνεται η μεγάλη πυρκαγιά στη Σιθωνία Κοινωνία

08:4531/10

Τουρκία: Τουλάχιστον 24 νεκροί από τον ισχυρό σεισμό στο Αιγαίο Διεθνή

08:3331/10

Στη Σάμο μεταβαίνει σήμερα ο Κ. Μητσοτάκης Κοινωνία ,Πολιτική ,Σημαντικά

08:3031/10

Κορωνοϊός και στωικότητα – Παλλαδάς ο Αλεξανδρεύς Άποψη ,Άρθρα

08:2531/10

Θεσσαλονίκη: Συνελήφθη δραπέτης φυλακών Κοινωνία

08:2031/10

Οι ευεργετικές ιδιότητες του Ginger στον οργανισμό μας! Health-Fitness ,Θέματα GR Times ,Υγεία

08:1031/10

Κορωνοϊός: Στις 10:00 το διάγγελμα Μητσοτάκη για τα νέα μέτρα Πολιτική

08:0631/10

Νέος σεισμός 4,7 Ρίχτερ στη Σάμο Κοινωνία ,Σημαντικά

08:0031/10

Πλατεία Αριστοτέλους: Η καρδιά της Θεσσαλονίκης (VIDEO) Θέματα GR Times ,Θεσσαλονίκη ,Σημαντικά

07:5031/10

O καιρός σήμερα, Σάββατο Ελλάδα ,Σημαντικά

ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ
ΕΠΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ