Μπορεί η λογοτεχνία να μετατραπεί σε γεύση και ένα μυθιστορηματικό σύμβολο να αποτυπωθεί σε ένα ποτήρι κρασί; Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να δώσει απάντηση ο πρωτότυπος διαγωνισμός γευσιγνωσίας με τίτλο «Ο Αλέξης Ζορμπάς γίνεται κρασί», που διοργανώνει το Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη και πραγματοποιείται σήμερα, Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026, στη Μυρτιά Ηρακλείου.

Η διοργάνωση φέρνει στο ίδιο τραπέζι τη λογοτεχνία, τον πολιτισμό και την κρητική οινοποιία, με 14 κορυφαία οινοποιεία του νησιού να συμμετέχουν σε μια ημέρα τυφλής γευσιγνωσίας. Στόχος είναι η ανάδειξη ενός συλλεκτικού επετειακού οίνου, αφιερωμένου στον εμβληματικό ήρωα του Νίκος Καζαντζάκης, τον αδάμαστο Αλέξη Ζορμπά.

Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διευθύντρια του Μουσείου, Μαριλένα Μηλαθιανάκη, η ιδέα του διαγωνισμού γεννήθηκε από δύο καθοριστικές συγκυρίες: την ανακήρυξη της Κρήτης σε Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης 2026 και τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη συγγραφή του μυθιστορήματος Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά.

Στο επίκεντρο της διαδικασίας βρίσκεται μια διαφορετική προσέγγιση της γευσιγνωσίας. Τα κρασιά δεν αξιολογούνται μόνο με βάση τεχνικά ή οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, αλλά και με το κατά πόσο «μεταφράζουν» σε γεύση και άρωμα τον χαρακτήρα του Ζορμπά. Όπως σημείωσε η κ. Μηλαθιανάκη, το κρασί που θα επιλεγεί θα πρέπει να αποτυπώνει τουλάχιστον τέσσερα βασικά στοιχεία του ήρωα: πολυδιάστατος, αντισυμβατικός, ζωντανός και αυθεντικός.

Για τον σκοπό αυτό, η επιστημονική ομάδα του Μουσείου προχώρησε σε μελέτη και ανάλυση αποσπασμάτων του Καζαντζάκη, εντοπίζοντας τα βασικά γνωρίσματα του Ζορμπά, τα οποία οι οινοποιοί κλήθηκαν να αποδώσουν δημιουργικά μέσα από τις ετικέτες τους. Το εγχείρημα συνδέεται άρρηκτα και με τον τόπο, καθώς το Μουσείο βρίσκεται στην ενδοχώρα της Κρήτης, σε ένα τοπίο κυριαρχημένο από αμπελώνες και ελαιώνες.

«Στόχος μας είναι η δημιουργία μιας οινικής και πολιτιστικής διαδρομής που θα συνδέει τα οινοποιεία με το Μουσείο, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα και διευρύνοντας το κοινό του», τόνισε η διευθύντρια του Μουσείου, υπενθυμίζοντας παράλληλα τη ξεχωριστή θέση που κατέχει το κρασί στο έργο του Καζαντζάκη.

Την αξιολόγηση των συμμετοχών αναλαμβάνει κριτική επιτροπή τεσσάρων διεθνώς καταξιωμένων γευσιγνωστών: ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης, ο Απόστολος Πλαχούρας, η Υρώ Κολιακουδάκη και ο Modher Bouzayen. Η διαδικασία διεξάγεται με τυφλή γευσιγνωσία, ενώ οι οινοποιοί παρακολουθούν ζωντανά την αξιολόγηση, κάτι που –όπως επισημαίνεται– πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Το έντονο ενδιαφέρον του οινικού κόσμου επιβεβαιώνει τη δυναμική του εγχειρήματος. «Είναι μια πρόκληση να αναμετρηθείς με το μέγεθος του συγγραφέα και να αποδώσεις τον πιο διάσημο ήρωά του σε ένα κρασί», ανέφερε η κ. Μηλαθιανάκη, σημειώνοντας ότι ο στόχος είναι το τελικό αποτέλεσμα «να παραπέμπει με όλες τις αισθήσεις στον αυθεντικό, ελεύθερο και αδάμαστο Ζορμπά – τον άνθρωπο που δεν έζησε απλώς τη ζωή, αλλά τη χόρευε».

Τη φιλοσοφία που διέπει το Μουσείο ανέλυσε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρός του, Ανδρέας Μεταξάς, υπογραμμίζοντας ότι πέρα από τον επιστημονικό και εκπαιδευτικό του ρόλο, το Μουσείο λειτουργεί και ως παραγωγός μεγάλων πολιτιστικών γεγονότων. Όπως ανέφερε, το 2026 θα κορυφωθεί με το φεστιβάλ «ΖΟΡΜΠΑΣ», συνεχίζοντας τη δυναμική που δημιούργησαν τα φεστιβάλ «ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ», τα οποία προσέλκυσαν χιλιάδες επισκέπτες και έδωσαν βήμα σε νέους καλλιτέχνες.

«Στόχος μας είναι να διευρύνουμε σταθερά το κοινό μας και να μετατρέψουμε το μειονέκτημα της ενδοχώρας σε πλεονέκτημα, καθιστώντας τη Μυρτιά προορισμό εμπειρίας», κατέληξε.

με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ πηγή φωτό Μουσείο «Ν.Καζαντζάκης», Επιμέλεια ΓΔ