Νάουσα – Αποκριά 2021: Λείπουν οι ήχοι των ζουρνάδων

Νάουσα – Αποκριά 2021: Λείπουν οι ήχοι των ζουρνάδων

Η Αποκριά της Νάουσας σημαίνει συμμετοχή, βιωματική δράση, αυθορμητισμός, γλέντι. Φέτος, το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες», λόγω της ιδιόμορφης κατάστασης, θα προβληθεί μέσα από διαδικτυακές δράσεις που διοργανώνει ο δήμος της Ηρωικής Πόλης Νάουσας. «Αποκριά για τη Νάουσα σημαίνει ξεφάντωμα, χορός, σημαίνει παράδοση, ιστορία» αναφέρει στο GRTimes.gr ο δήμαρχος Νάουσας Νικόλας Καρανικόλας επισημαίνοντας ότι η φετινή Αποκριά εορτάζεται με διαδικτυακές δράσεις προβάλλοντας πτυχές του μοναδικού εθίμου «Γενίτσαροι και Μπούλες».

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες συρρέουν χιλιάδες επισκέπτες στη Νάουσα της Ημαθίας, από κάθε γωνιά της Ελλάδας, και μάλιστα τα τελευταία χρόνια και από το εξωτερικό – Βουλγαρία, Ιαπωνία κτλ.-, για να παρακολουθήσουν το μοναδικό έθιμο που αναβιώνει τις δυο τελευταίες Κυριακές της Αποκριάς «Γενίτσαροι και Μπούλες» και βεβαίως να ξεφαντώσουν, να διασκεδάσουν, να γευτούν τα τοπικά εδέσματα και να απολαύσουν το περίφημο ναουσαίικο κρασί.

Η πανδημία του κορωνοϊού αναστέλλει, για δεύτερη χρονιά (σ.σ. πέρυσι είχε πραγματοποιηθεί η πρώτη Κυριακή της Απόκρεω) κάθε είδους εκδήλωση και κατ΄ επέκταση τα αποκριάτικα ξεφαντώματα, τα έθιμα και τις παραδόσεις.

Ωστόσο, ο δήμος Νάουσας τη φετινή Αποκριά τη γιορτάζει… αλλιώς’ με διαδικτυακές δράσεις οι οποίες θα δημοσιεύονται στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Νάουσας (naoussa.gr), καθώς  και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης του Δήμου (https://www.facebook.com/dimosnaousas και στο instagram @dimosnaoussas_official).

Η Αποκριά στη Νάουσα είναι «πάντα κομμάτι της ψυχής μας» όπως χαρακτηριστικά  αναφέρεται και όπως εξηγεί στο GRTimes.gr ο δήμαρχος Νάουσας Νικόλας Καρανικόλας «Αποκριά στη Νάουσα σημαίνει ξεφάντωμα, χορός, παράδοση, ιστορία».

Ωστόσο, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, ο Δήμος Ηρωικής Πόλης Νάουσας πήρε την απόφαση για τη διοργάνωση διαδικτυακών δράσεων προβάλλοντας πτυχές του εθίμου «Γενίτσαροι και Μπούλες» καθώς επίσης και δράσεις ανάδειξης για την παράδοση και τον πολιτισμό της περιοχής.

Το DNA της πόλης

Φέτος οι κάτοικοι της Νάουσας νιώθουν θλίψη, απογοήτευση, πίκρα’ οι ήχοι από τους ζουρνάδες λείπουν από τους δρόμους και τις πλατείες, το ίδιο και το κέφι, η διάθεση, η χαρά.

«Η Νάουσα στηρίζεται σε δυο πυλώνες, στις Απόκριες και στο βουνό της» αναφέρει στο GRTimes.gr η Βαγγελιώ Καράμπελα από τον Καρναβαλικό Σύλλογο «Φίλοι Καρναβαλιού Νάουσας» ο οποίος ιδρύθηκε το 2002 και αποτελείται από 230 μέλη.

Η ίδια εξηγεί, ότι, υπό κανονικές συνθήκες, το γλέντι ξεκινάει από την αρχή του Τριωδίου και ολοκληρώνεται την Καθαρά Δευτέρα. «Λείπουν όλα αυτά» αναφέρει με απογοήτευση κάνοντας, ωστόσο, αναφορά στη νότα αισιοδοξίας που μετέφερε η 70χρονη Ναουσαία Ευθυμούλα Μπαμπάτση, η οποία ανήμερα της Τσικνοπέμπτης, βγήκε στο μπαλκόνι του σπιτιού της, το οποίο είχε διακοσμήσει με ναουσαίικα υφαντά, τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια όπως «το μήλο μου κόκκινο» κ.ά.

Σημαντική ζημία και στην οικονομία

Η μη αναβίωση της Αποκριάς στη Νάουσα, πέρα από τη συναισθηματική απογοήτευση που αισθάνονται οι κάτοικοί της, έχει βεβαίως και οικονομικές προεκτάσεις με έντονο το αποτύπωμα σ’ όλη την τοπική οικονομία.

«Η Νάουσα ζει από τα εποχικά δρώμενα» αναφέρει ο δήμαρχος Νάουσας κ. Καρανικόλας λέγοντας ότι η μη αναβίωσή τους είναι καταστροφική για όλους όσοι εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα, από τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, μέχρι τα εμπορικά μαγαζιά, τα ξενοδοχεία αλλά και τους πολιτιστικούς συλλόγους που προετοιμάζονται όλο το χρόνο για το τελικό αποκορύφωμα του δρώμενου «Γενίτσαροι και Μπούλες».

Επισημαίνει ότι την πρώτη Κυριακή που αναβιώνει το έθιμο, και είναι η πιο χαλαρή Κυριακή, επισκέπτεται τη Νάουσα περίπου 20.000 κόσμος, όσο δηλαδή είναι και ο πληθυσμός της πόλης.

«Την Κυριακή της Τυρινής έρχονται στη Νάουσα 60.000 – 80.000 επισκέπτες» αναφέρει στο GRTimes.gr ο κ. Καρανικόλας προσθέτοντας ότι εκείνες τις ημέρες όλα τα ξενοδοχεία όχι μόνο της Ημαθίας αλλά και της Πέλλας και της Πιερίας παρουσιάζουν πληρότητες στο 100%.

Μείωση τζίρου κατά 80%

Μπορεί τα ξενοδοχεία της Νάουσας και της ευρύτερης περιοχής να καταγράφουν, υπό κανονικές συνθήκες, τις ημέρες της Αποκριάς, πληρότητες στο 100%, ωστόσο, εδώ και ένα χρόνο από την εμφάνιση της πανδημίας του κορωνοϊού και στην Ελλάδα, η κατάσταση που βιώνουν οι επιχειρηματίες είναι τραγική.

«Η απόλυτη καταστροφή» αναφέρει με έντονο προβληματισμό στο GRTimes.gr ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ημαθίας Δημήτρης Μάντσιος.

Ο ίδιος εξηγεί, πως το πεντάμηνο από την έναρξη των ρακοκάζανων (Οκτώβριος) έως και τις Απόκριες, η Νάουσα διανύει την υψηλή περίοδο της τουριστικής της περιόδου.

Με τα χιονοδρομικά κλειστά και με ακυρωμένες αποκριάτικες εκδηλώσεις, η Νάουσα χάνει ουσιαστικά και τη φετινή της σεζόν.

«Όταν σ’ άλλα μέρη της Ελλάδας θα ξεκινήσει η τουριστική σεζόν, σε εμάς έχει τελειώσει» εξηγεί ο κ. Μάντσιος λέγοντας ότι τα περισσότερα καταλύματα της περιοχής είναι οικογενειακές επιχειρήσεις και γι’ αυτόν το λόγο, μέχρι στιγμής, δεν έχουν υπάρξει λουκέτα.

«Καταγράφουμε μείωση του τζίρου κατά 80%’ προσπαθούμε να συντηρηθούμε, προσπαθούμε να μείνουμε ζωντανοί» επισημαίνει με αγωνία για το αύριο ο κ. Μάντσιος.

Σημειώνεται ότι ο νομός Ημαθίας διαθέτει 1.500 κλίνες και όπως λέει ο κ. Μάντσιος η μη λειτουργία των ξενοδοχειακών μονάδων συμπαρασύρει και την υπόλοιπη οικονομία του τόπου.

Το έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες»

Αυτό το ιδιαίτερο έθιμο «Γενίτσαροι και Μπούλες», το οποίο, τη μεγαλύτερη ακμή του γνώρισε στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, φθάνει αναλλοίωτο μέχρι τις μέρες μας (με εξαίρεση τη φετινή και την περσινή χρονιά).

Σε αντίθεση με την «αταξία» που επικρατεί τις μέρες της αποκριάς, το έθιμο της Νάουσας χαρακτηρίζει η πειθαρχημένη, τυποποιημένη και εξαιρετικής αισθητικής εμφάνιση των συμμετεχόντων. Το ντύσιμο, το μάζεμα, το προσκύνημα, το δρομολόγιο, το μουσικό ρεπερτόριο, οι χοροί, τα όργανα και οι συμμετέχοντες κρατούν εδώ και αιώνες τους ίδιους κανόνες.

Πρόκειται για ένα έθιμο με βαθιές ρίζες που όπως και τα περισσότερα καρναβαλικά έθιμα στην Ελλάδα κρατάει από την αρχαιότητα και τη λατρεία του θεού Διόνυσου. Η πρώτη μαρτυρία για το δρώμενο έρχεται το 1706, όταν έγινε αντί μνημόσυνου για την άρνηση στο παιδομάζωμα που επιχείρησαν οι Οθωμανοί την προηγούμενη χρονιά και τους ανθρώπους που χάθηκαν.

Σ’ ότι αφορά το τελετουργικό, στο έθιμο παίρνουν μέρος μόνο νεαροί άνδρες, ανύπαντροι τα παλαιότερα χρόνια. Ο «Γενίτσαρος», ο περήφανος αυτός φουστανελοφόρος, με τα πολλά ασημικά στο στήθος και στη φουστανέλα, την μακριά πάλα (σπαθί) και τον κέρινο «πρόσωπο» είναι ο πρωταγωνιστής.

Κύριο ρόλο έχει η «Μπούλα» (Νύφη), άνδρας που υποδύεται τη γυναίκα, χωρίς όμως να την γελοιοποιεί, και φοράει φαρδιά φουστάνια και «πρόσωπο» κέρινο στολισμένο με τούλια και λουλούδια. Τα παιδιά που προπορεύονται του μπουλουκιού αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του δρώμενου ενώ στο τέλος της πομπής ακολουθεί η μουσική, ο ζουρνάς και το νταούλι.

Το έθιμο ξεκινάει την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς, όπου νωρίς το πρωί με τελετουργικό τρόπο αρχίζει το ντύσιμο των πρωταγωνιστών στο σπίτι τους. Στη συνέχεια κατευθύνονται στο Δημαρχείο όπου γίνεται το προσκύνημα’ τα μπουλούκια παίρνουν διαδοχικά την άδεια από τον Δήμαρχο να τελεστεί το έθιμο, να γυρίσουν δηλαδή τους δρόμους της πόλης χορεύοντας. Στην τελετή η Μπούλα υποκλίνεται ενώ οι Γενίτσαροι γέρνουν πίσω το κορμί τους και τινάζουν το στήθος τους. Μόλις δοθεί η άδεια, βγάζουν τις πάλες από τα θηκάρια και αρχίζουν οι παραδοσιακές πατινάδες από γειτονιά σε γειτονιά. Το απόγευμα συγκεντρώνονται στην πλατεία Αλωνίων όπου γίνεται το βγάλσιμο του πρόσωπου και χορεύουν με τη συμμετοχή όλου του κόσμου. Οι οργανοπαίχτες που συνοδεύουν το μπουλούκι παίζουν μόνο ζουρνά και τύμπανο, τη λεγόμενη «ζυγιά».

Το έθιμο επαναλαμβάνεται την Κυριακή της Τυρινής και συνεχίζεται την Καθαρά Δευτέρα δίχως τον «πρόσωπο». Τέλος, την Κυριακή της Ορθοδοξίας όλα τα μπουλούκια συναντιούνται στην περιοχή Σπηλαίου για να γλεντήσουν με παραδοσιακές πίτες, γλυκά του ταψιού και άφθονο ναουσαίικο κρασί.

Δείτε τις ειδήσεις από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο στο GRTimes.gr

Ακολουθήστε το GRTimes στο Google News και ενημερωθείτε πριν από όλους

DWHITE.eu

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ