Με μια εκδήλωση υψηλού συμβολισμού και έντονο ιστορικό και πολιτιστικό φορτίο, τιμήθηκε στη Θεσσαλονίκη η Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος, με αφορμή την 27η Ιανουαρίου, ημερομηνία-ορόσημο για τη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και διοργανώθηκε από το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τιμώντας τα θύματα του ναζιστικού ρατσισμού και υπογραμμίζοντας το διαρκές χρέος διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Η εκδήλωση ήταν προσβάσιμη και σε άτομα με αναπηρία, με διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα.
Υπενθυμίζεται ότι η 27η Ιανουαρίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο: το 2004, η Βουλή των Ελλήνων όρισε ομόφωνα την ημερομηνία ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος, ενώ το 2005 τα Ηνωμένα Έθνη την ανακήρυξαν Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, καλώντας τα κράτη-μέλη να αναπτύξουν εκπαιδευτικές δράσεις για τη μεταφορά της μνήμης στις επόμενες γενιές.
Η ομιλία Παυλόπουλου
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος ανέδειξε τη σημασία της μνήμης του Ολοκαυτώματος ως θεμέλιο της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο κ. Παυλόπουλος χαρακτήρισε την εξόντωση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης «μικρογραφία του συνολικού Ολοκαυτώματος» και υπογράμμισε ότι η ανέγερση του Μουσείο Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης συνιστά πράξη ιστορικής δικαιοσύνης και αυτονόητο χρέος απέναντι στον Άνθρωπο και την Ανθρωπότητα. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι ο ίδιος υπέγραψε το Προεδρικό Διάταγμα για την ίδρυσή του το 2017, σημειώνοντας ότι το Μουσείο θα λειτουργεί ως διαρκής φάρος μνήμης, γνώσης και διδαχής, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και διεθνώς.
Παράλληλα, προειδοποίησε για τους σύγχρονους κινδύνους ιστορικού αναθεωρητισμού, την αναβίωση ακραίων ιδεολογιών και την υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών, τονίζοντας ότι το μήνυμα «Δεν ξεχνάμε – Ποτέ ξανά» δεν αποτελεί απλό σύνθημα, αλλά διαρκή υποχρέωση εγρήγορσης των κοινωνιών.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με σαφές μήνυμα ότι η μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά αποτελεί αναγκαίο όρο για την υπεράσπιση της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο παρόν και στο μέλλον.
Χαιρετισμούς στην εκδήλωση απηύθυναν ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και του Μουσείου Ολοκαυτώματος, Δαυίδ Σαλτιέλ, καθώς και η αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και πρόεδρος του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, Ευγενία Αλεξανδροπούλου – Αιγυπτιάδου. Και οι δύο ομιλητές υπογράμμισαν τη σημασία της διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης και της απόδοσης τιμής στα θύματα του ναζισμού, επισημαίνοντας τον ρόλο της μνήμης ως θεμέλιο παιδείας και δημοκρατίας.
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν, μεταξύ άλλων, οι υφυπουργοί Εσωτερικών Κώστας Γκιουλέκας, Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης και Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, βουλευτές, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και ο πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα, Νόαμ Κατς.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε ιδιαίτερα συγκινητικό κλίμα με μουσικό πρόγραμμα αφιερωμένο στη μνήμη των θυμάτων.