Στρατηγικό κεφάλαιο για την ελληνική οικονομία αναδεικνύεται η χειροτεχνία, καθώς νέα μελέτη της ΓΣΕΒΕΕ αποκαλύπτει τη δυναμική 11.000 επιχειρήσεων που αναζητούν διέξοδο στην εξωστρέφεια.

Η χειροτεχνία δεν είναι απλώς λαογραφία· είναι ένας υποαξιοποιημένος πυλώνας της δημιουργικής οικονομίας. Η νέα μελέτη της ΓΣΕΒΕΕ με τίτλο «Ελληνική Χειροτεχνία: Υφιστάμενη Κατάσταση, Προκλήσεις και Προοπτικές» φέρνει στο προσκήνιο έναν κλάδο με 11.000 επιχειρήσεις που, παρά τα θεσμικά εμπόδια, διαθέτει τεράστιες προοπτικές branding και καινοτομίας.

Η ακτινογραφία του κλάδου: Κυριαρχία ξύλου και Αττικής

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ (2025), ο τομέας αριθμεί περίπου 11.000 επιχειρήσεις, με την πλειονότητα (77%) να είναι ατομικές.

• Κυρίαρχος κλάδος: Η ξυλοτεχνία (1 στις 3 επιχειρήσεις).

• Γεωγραφία: Η Αττική συγκεντρώνει το 34,8%, ακολουθούμενη από την Κεντρική Μακεδονία (17,6%) και την Κρήτη (9,8%).

• Πρόκληση: Η σύνδεση με τον τουρισμό και το σύγχρονο design αποτελεί το «κλειδί» για τη βιωσιμότητα.

Θεσμικό κενό και η “ασπίδα” της Ε.Ε.

Η μελέτη υπογραμμίζει την αποσπασματικότητα των πολιτικών στήριξης μετά την κατάργηση του ΕΟΜΜΕΧ. Ωστόσο, μια νέα ευκαιρία αναδύεται από την Ευρώπη:

• Κανονισμός 2411/2023: Παρέχει πλέον προστασία Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΠΓΕ) σε χειροτεχνικά προϊόντα (μάρμαρο, κοσμήματα, υφαντά), διασφαλίζοντας τα πνευματικά δικαιώματα των παραγωγών.

• Εθνικό Οικοσύστημα: Το Υπουργείο Ανάπτυξης και ο ΟΒΙ προχωρούν ήδη στη δημιουργία clusters και branding για την ένταξη των ελληνικών προϊόντων σε αυτό το καθεστώς.

SWOT: Τι κρατά πίσω τους χειροτέχνες;

• Ισχυρά σημεία: Αυθεντικότητα, πολιτιστική ταυτότητα, υψηλή δεξιοτεχνία.

• Αδυναμίες: Κατακερματισμός, έλλειψη ψηφιακών υποδομών, δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία (RRF, ΕΣΠΑ).

• Απειλές: Η απουσία μηχανισμών διαγενεακής συνέχειας (εκπαίδευση νέων τεχνιτών).

Η πρόταση της ΓΣΕΒΕΕ

Για να μετατραπεί η χειροτεχνία σε εξαγωγική δύναμη, η μελέτη προτείνει:

1. Σύσταση Εθνικού Μητρώου Χειροτεχνίας.

2. Καθιέρωση Χειροτεχνικής Σήμανσης Προϊόντων.

3. Δημιουργία Συμβουλίων Χειροτεχνίας (Craft Councils), στα πρότυπα χωρών όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που θα λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ κράτους και παραγωγών.

«Η σύγχρονη χειροτεχνία δεν αποτελεί απλώς συνέχεια της παράδοσης, αλλά ένα δυναμικό κλάδο καινοτομίας που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον της ελληνικής παραγωγικής ταυτότητας», καταλήγει η μελέτη, δίνοντας το στίγμα για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά ουδέτερη ανάπτυξη.